Sáng kiến kinh nghiệm Một số biên pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non

 1
 PHẦN THỨ NHẤT. ĐẶT VẤN ĐỀ
 I. Lý do chọn đề tài:
 Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai,trẻ em sinh ra có quyền được chăm 
sóc và bảo vệ. Vì thế giáo dục trẻ mầm non vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của 
mỗi con người đối với xã hội. ngay từ lúc sinh ra trẻ em như một tờ giấy trắng, 
các em luôn phải chịu sự tác động rất lớn của môi trường xung quanh, môi trường 
ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
 Ngày nay việc bảo vệ môi trường sống của con người là một vấn đề đáng 
quan tâm. Có thể nói rằng việc bảo vệ môi trường mang tính chất cộng đồng rất 
cao. Để bảo vệ môi trường một cách có hiệu quả nhất cần có sự chung tay góp sức 
của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Trong “Luật quốc gia” bảo vệ môi trường năm 
1993, nhấn mạnh “Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân”
 Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần nhưng 
cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt 
các nguồn tài nguyên thiên nhiên làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Một 
trong các nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do thiếu hiểu biết, thiếu 
ý thức của con người. Vì vây hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi 
trường trở thành một vấn đề cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu. Chính vì vậy 
giáo dục bảo vệ môi trường là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong các trường 
học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên, đặc biệt đối với trẻ trong ác trường 
mầm non.
 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những 
hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và của con người nói 
chung, biết cách sống tích cực với môi trường. Mục đích của việc bảo vệ môi 
trường là hình thành cho trẻ có thói quen tốt, biết sắp xếp đồ dùng, đồ chơi trong 
lớp và ngoài trời gọn gàng, ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi quy định, biết chăm 
sóc cây xanh và chăm sóc con vật nuôi, hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm 
bảo vệ môi trương, biết được hành vì xấu như vứt rác bừa bãi nơi công cộng, vẽ 
bẩn lên tường, dẫm đạp lên cây xanh Bên cạnh đó giúp cho các bậc phụ huynh 
và cộng đồng có kiến thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham 
gia vào các hoạt động làm “xanh- sạch- đẹp” cho đất nước.
 Là một giáo viên mầm non hàng ngày đang trực tiếp giáo dục những thế hệ 
tương lai của đất nước, tôi nhận ra một điều thật quan trọng trong công việc của 
mình là cần phải giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi 
trường. Điều này là vô cùng quan trọng trong đời sống của trẻ sau này, qua đó tạo 
nền tảng hình thành nhân cách cho trẻ, nhận thức được tầm quan trọng của việc 
giáo dục bảo vệ môi trường. Vì vậy trẻ em cần phải được sống trong một môi 2
trường thật sự an toàn, không bị ô nhiễm. Muốn làm được điều đó thì trước hết 
chúng ta phải xây dựng cho trẻ tự ý thức về vệ sinh và biết bảo vệ môi trường 
trong đời sống hàng ngày. Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng để đào tạo thế 
hệ trẻ ngay từ tuổi ấu thơ, nhằm hình thành cho trẻ kỹ năng, thói quen tốt về bảo 
vệ môi trường. Chính vì vậy tôi chọn đề tà “Một số biên pháp giáo dục bảo vệ 
môi trường cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non”
 II. Mục đích nghiên cứu 
 Năm học 2020- 2021 bản thân tôi được nhà trường phân công đứng lớp 
mẫu giáo 3-4 tuổi C2. Tổng số trẻ là 16 trẻ trong đó 8 trẻ nam và 8 trẻ nữ. Đa số 
trẻ chưa làm quen với môi trường ở lớp, chưa học qua lớp nhà trẻ nên phần lớn 
ảnh hưởng đến việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ. Phụ huynh của trẻ chủ 
yếu là làm công nhân, nên việc đưa đón trẻ đến lớp còn hạn chế.
 Giáo dục bảo vệ môi trường giúp trẻ hiểu và hình thành, phát triển ở trẻ 
thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự, thân thiện với môi trường. Bồi dưỡng 
tình yêu thiên nhiên, những xúc cảm, xây dựng cái thiện và hình thành thói quen, 
kĩ năng sống bảo vệ môi trường.
 III. Đối tượng nghiên cứu:
 Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi C2 trường 
mầm non Cam Thương - Bà Vì - Thành phố Hà Nội.
 IV. Phương pháp nghiên cứu.
 1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
 2. Phương pháp điều tra khảo sát
 3. Phương pháp thực nghiệm
 4. Phương pháp đối chiếu so sánh
 V. Phạm vi nghiên cứu
 Đề tài “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 3-4 tuổi”. 
Trong khuôn khổ kinh nghiệm này, bản thân tôi chỉ giới hạn phạm vị nghiên cứu 
cuả lớp mình về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 3-4 tuổi lớp C2 Trường Mầm 
non cam Thượng mà tôi đang dạy.
 Thời gian tôi nghiên cứu từ tháng 9/2020 đến tháng 5/2021
 3
 PHẦN THỨ HAI. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
 I. Cơ sở lý luận
 Môi trường là vấn đề mang tính toàn cầu, ô nhiễm môi trường đang là chủ 
đề nóng được rất nhiều sự quan tâm của người dân và đang ngày càng trở nên 
nghiêm trọng hơn. Thông qua các phương tiện truyền thông, chúng ta có thể dễ 
dàng thấy được các hình ảnh, cũng như các bài báo phản ánh về thực trạng môi 
trường hiện nay. Mặc dù các ban ngành, đoàn thể ra sức kêu gọi bảo vệ môi 
trường, bảo vệ nguồn nước, nhưng tất cả là chưa đủ để cải thiện tình trạng ô nhiễm 
ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Sự biến đổi mạnh mẽ của môi trường đang gây 
ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đến đời sống, kinh tế và văn hóa của mỗi quốc gia. 
Muốn được sống trong môi trường lành mạnh thì việc giáo dục ý thức bảo vệ môi 
trường cần hình thành ngay từ lứa tuổi mầm non.
 Môi trường chính là những yếu tố tự nhiên bao quanh con người, có ảnh 
hưởng đến đời sống phát triển của con người và sinh vật. Chính vì thế mà đối với 
cơ thể sống, môi trường là tập hợp tất cả những điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng 
tới đời sống và sự phát triển của cơ thể, cho nên trẻ em cần phải thực sự có một 
môi trường an toàn, xanh - sạch- đẹp, trẻ cần được sống trong một bầu không khí 
trong lành, muốn làm được điều đó thì người giáo viên phải đưa nội dung giáo 
dục vệ sinh và bảo vệ môi trường vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một 
cách hợp lí, rèn kỹ năng sống văn minh cho trẻ, xây dựng môi trường mầm non 
không bị ô nhiễm, an toàn đối với trẻ. Thường xuyên phối hợp với phụ huynh để 
tuyên truyền phổ biến kiến thức, bảo vệ môi trường tại cộng đồng.
 Trường mầm non việc chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ rất quan trọng, 
trong đó chăm sóc sức khỏe giúp trẻ có cuộc sống an toàn là một điều cần thiết. 
Nếu một đứa trẻ sức khỏe tốt, có ý thức bảo vệ môi trường ngay từ tuổi mầm 
non là cơ sở cho sự phát triển về nhân cách. Do đó, nhiệm vụ trọng tâm của 
trường mầm non là phải kết hợp hài hòa giữa giáo dục nâng cao sức khỏe, ý thức 
bảo vệ môi trường để giúp trẻ phát triển toàn diện, vì đây là những năm đầu đời 
đóng vai trò vô cùng to lớn trong việc hình thành nhân cách, thể chất, nhận thức, 
tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ. Nếu trẻ được chăm sóc tốt từ lứa tuổi mầm 
non, trẻ sẽ được phát triển tốt, chính vì vậy là giáo viên trong trường mầm non tôi 
càng hiểu rõ trách nhiệm của việc chăm sóc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường.
 II. Cơ sở thực tiễn 
 Tôi nghiên cứu là môt trường thuộc xã cam thượng có địa bàn khó khăn, 
còn nhiều khu lẻ. Vì vậy việc đi lại cho các con và giáo viên khó khăn mỗi khi 
đến trường.
 Năm học : 2020-2021 tôi được phân công dạy lớp 3-4 tuổi, lớp có 2 cô đứng 
lớp đều đạt chuẩn và có tổng số trẻ là 16. 4
 III. Thực trạng vấn đề
 Trong quá trình nghiên cứu đề tài bản thân tôi gặp một số thuận lợi và khó 
khăn sau ;
 1. Thuận lợi:
 Được sự quan tâm giúp đỡ của phòng giáo dục và đào tạo huyện Ba Vì, 
Ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện đầy đủ về cơ sở vật chất cũng như tài 
liệu và trang thiết bị phục vụ giảng dạy
 Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, năng động, sáng tạo có trình độ 
trên chuẩn , có ý thức học hỏi qua các phương tiện thông tin đại chúng
 Tất cả số trẻ cùng ở một độ tuổi và đặc biệt sự quan tâm nhiệt tình của các 
bậc phụ huynh, đa số phụ huynh đều quan tâm chăm sóc giáo dục con nên rất 
thuận lợi trong việc tuyên truyền kết hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường.
 2. Khó khăn
 Đa số trẻ là con em nông thôn chưa tiếp xúc nhiều với môi trường giáo dục, 
nhận thức của trẻ chưa đều , trẻ chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động ở lớp .
 Nhận thức của một số phụ huynh trong công việc giáo dục trẻ bảo vệ môi 
trường chưa cao, một số trẻ chưa được học qua lớp nhà trẻ nên chưa có thói quen, 
nề nếp trong việc bảo vệ môi trường.
 Vào đầu tháng 9, tôi tiến hành khảo sát để dánh giá về chất lượng trong việc 
giáo dục trẻ bảo vệ môi trường của trẻ 3-4 tuổi lớp C2 trường mầm non xã cam 
thượng. Tôi đánh giá mức độ đạt và chưa đạt để từ đó có bồi dưỡng cụ thể. Số trẻ 
được khảo sát là 16 trẻ. 
 Bảng khảo sát đầu năm
 TT Nội dung khảo sát Đạt (Tỉ lệ) Chưa đạt (Tỉ lệ)
 Sồ trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ
 1 Biết chăm sóc và bảo vệ cây 3 19 13 81
 2 Biết giữ gìn vệ sinh trường 4 25 12 75
 lớp, nơi công cộng
 3 Biết cất dọn đồ dùng đúng 4 25 12 75
 nơi quy định
 4 Không vứt ra đường, biết 3 19 13 81
 gom rác vào thùng rác
 5 Phân biệt được hành động 2 12,5 14 87,5
 đúng, hành động sai đối với 
 môi trường
 Qua cuộc khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có kiến thức trong việc bảo vệ môi 
trường chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế, tôi luôn suy nghĩ và trăn chở xem mình 5
phải làm gì và làm thế nào để nâng cao kết quả giáo dục ý thức bảo vệ môi trường 
cho trẻ, đồng thời nhắc nhở các phụ huynh có ý thức bảo vệ môi trường. 
 IV. Các biện pháp giải quyết vấn đề
 Xuất phát từ đặc điểm chung của trường lớp, từ nhu cầu thực tế của trẻ và 
tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, từng bước tôi 
đã thực hiện những biện pháp sau:
 Biện pháp 1. Xây dựng kế hoạch và lựa chọn các nội dung giáo dục bảo 
vệ môi trường trong trường mầm non.
 Xây dựng kế hoạch có ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt 
động có chủ đích , hoạt động vui chơi, sinh hoạt của lớp và khả năng thực tế của 
trẻ, kế hoạch giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ cũng được xây dựng từ dễ đến 
khó mức độ tăng dần theo các chủ đề. Trong biện pháp này tôi đã xây dựng kế 
hoạch và lựa chọn các nội dung hoạt động tích hợp theo từng chủ đề sau :
 Tên
 Nội dung Hoạt động
 chủ đề
 * HĐKP: Trường mầm non 
 của bé
 * HĐNT:Quan sát sân 
 - Trẻ biết cùng nhau giữ gìn vệ 
 trường, giáo dục trẻ cần làm 
 sinh môi trường, giữ sạch trường, 
 gì cho sân trường luôn sạch 
 lớp, không vẽ bẩn lên tường.
 đẹp
 - Trẻ biết bỏ rác đúng nơi qui 
 * HĐ chiều: Trò chuyện sự 
 định, không khạc nhổ bừa bãi.
 cần thiết của vệ sinh cá nhân, 
 1. Trường - Trẻ biết yêu quí, giữ gìn và bảo 
 vệ sinh môi trường, hướng 
 mầm non vệ đồ dùng đồ chơi,sắp xếp đồ 
 dẫn cách đánh răng, rửa mặt, 
 chơi đúng nơi quy định, biết cùng 
 rửa tay, về sự cần thiết của 
 cô lau dọn đồ chơi, vệ sinh trong 
 việc rửa tay, rửa mặt. Những 
 lớp.
 thời điểm cần rửa tay, rửa mặt 
 - Trẻ biết đi vệ sinh đúng nơi qui 
 (trước khi ăn, sau khi ăn, sau 
 định.
 khi đi vệ sinh, sau khi hoạt 
 động ngoài trời và khi tay 
 bẩn )
 * HĐKP: Cơ thể bé; Một số 
 2. Bé và - Trẻ biết giữ gìn vệ sinh thân thể 
 đồ dùng trong gia đình; Nhu 
 gia đình. sạch sẽ, quần áo đầu tóc gọn 
 cầu gia đình; Người thân yêu 
 gàng.
 của bé. 6
 Tên
 Nội dung Hoạt động
 chủ đề
 - Trẻ biết ăn chín, uống nước * Hoạt động góc: “ Bé tập làm 
 sạch, biết ăn uống văn minh lịch nội chợ”
 sự. * HĐ chiều: Giáo dục trẻ yêu 
 - Trẻ biết sử dụng đúng đồ dùng thương mọi người trong gia 
 cá nhân: Khăn mặt, ca, cốc đình, biết giúp đỡ bố mẹ sắp 
 - Trẻ biết mời ông bà, bố mẹ, chị xếp dọn dẹp nhà cửa, 
 em trước khi ăn cơm. biết giúp đỡ bố mẹ những 
 - Trẻ biết quan tâm, giúp đỡ mọi việc vừa sức, biết chăm sóc 
 người trong gia đình, biết chăm vật nuôi trong gia đình 
 sóc em, không tranh giành đồ 
 chơi với em 
 * HĐKP: Trò chuyện về bác 
 - Trẻ biết có nhiều nghề trong xã lao công; Bé làm gì để bảo vệ 
 hội, trong đó có những người làm môi trường.
 công tác vệ sinh môi trường, bảo * HĐNT: Cùng nhặt lá cây 
3. Nghề vệ môi trường. trong trường, không ngắt lá 
nghiệp: - Giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn bẻ cành, hái hoa trong vườn 
 vệ sinh môi trường, tôn trọng trường.
 những người làm sạch đẹp môi * HĐ chiều: Vẽ tranh về bảo 
 trường. vệ môi trường; Trò chơi tìm 
 những hình ảnh đúng sai về 
 bảo vệ MT.
 - Trẻ biết yêu các con vật nuôi 
 *HĐKP: Khám phá các con 
 trong gia đình.
 vật nuôi trong gia đình; Tìm 
 - Cần bảo vệ chăm sóc vật nuôi: 
 hiểu về con cá; Tìm hiểu về 
 Cho ăn, không đánh, ném con 
 con chim ích lợi của vật 
 vật.
 nuôi, động vật sống ở khắp 
4.Thế giới - Trẻ có ý thức bảo vệ những loài 
 nơi.
động vật động vật quí hiếm: Nhắc mọi 
 * HĐNT: Quan sát bể cá; 
 người không nên săn bắn động 
 Quan sát vườn trường 
 vật 
 * HĐ chiều: Vẽ những con 
 - Giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh 
 vật em yêu thích; Nối thức ăn 
 không ném rác xuống ao, hồ để 
 phù hợp với từng con vật 
 bảo vệ môi trường sống của các 
 nuôi 
 con vật sống dưới nước 7
 Tên
 Nội dung Hoạt động
 chủ đề
 * HĐKP: Cây xanh và môi 
 trường sống; ; Sự phát triển 
 của cây; Tìm hiểu một số loại 
 - Trẻ biết ích lợi của cây đối với 
 quả, tìm hiểu một số loại rau 
 đời sống con người: cây cho trái 
 quen thuộc 
 ngọt, cây làm cảnh, cho bóng 
 * HĐNT: Quan sát cây, vườn 
 mát, làm cho không khí trong 
5. Thế giới rau trong trường và ích lợi 
 lành, giữ cho đất không bị sói 
thực vật. của chúng, chăm sóc cho cây. 
 mòn...
 Dùng lá cây làm tranh khô, 
 - Trẻ biết chăm sóc cây xanh và 
 làm các con vật yêu thích 
 bảo vệ cây xanh: Trồng, vun xới, 
 *HĐ góc: Thực hành gieo 
 tưới cây, lau rửa lá cây...
 hạt, theo dõi sự phát triển của 
 cây, chăm sóc cây.
 Nối các hành động đúng sai 
 với cây xanh.
 - Trẻ biết chúc thọ ông bà ngày 
 Tết.
 *HĐKP: trò chuyện về ngày 
 - Trẻ biết quan tâm chúc Tết mọi 
 Tết
 6. Tết và người.
 * HĐgóc: Tận dụng nguyên 
mùa xuân. - Trẻ không vứt rác bừa bãi, 
 vật liệu phế thải bưu thiếp 
 không nói to nơi công cộng.
 chúc mừng năm mới.
 - Trẻ không hái lộc xuân bằng 
 * HĐ chiều: Trò truyện về 
 việc ngắt lá, bẻ cành.
 ngày Tết 
 - Trẻ biết hưởng ứng Tết trồng 
 cây nhân dịp đầu xuân.
 - Trẻ biết tiếng ồn của các động * HĐNT: Trò chuyện quan 
7. Phương 
 cơ, PTGT xả khói ra đường làm sát PTGT xả khói ra đường.
tiện và 
 ô nhiễm môi trường. 
luật lệ 
 - Trẻ biết cách tham gia giao * HĐ góc: Cho trẻ lối những 
giao 
 thông đúng Luật và biết phòng hành động đúng sai khi tham 
thông.
 tránh tai nạn giao thông. gia giao thông.
8. Các 
 - Trẻ biết một số hiện tượng tự *HĐKP: Tìm hiểu về các 
hiện 
 nhiên: Gió, nắng, mưa, hạn hán lũ hiện tượng tự nhiên; Sự cần 
tượng tự 
 lụt. thiết của nước.
nhiên. 8
 Tên
 Nội dung Hoạt động
 chủ đề
 - Trẻ biết tác hại của việc chặt *HĐ chiều: Cho trẻ xem hình 
 phá rừng. ảnh và đưa ra nhận xét một số 
 - Trẻ biết một số nguyên gây ra ô hành vi đúng sai của con 
 nhiễm môi trường nước, và tác người với môi trường nước, 
 hại khi môi trường nước bị ô một số hành vi , những điều 
 nhiễm. nên làm để bảo vệ môi trường 
 - Trẻ biết cách bảo vệ và nguồn sống.
 nước, tiết kiệm điện, nước.
 - Trẻ có ý thức giữ gìn bảo vệ 
 những di tích lịch sử tại địa *HĐKP: Tìm hiểu về đất 
 phương. nước Việt Nam và các danh 
 - Trẻ biết giữ gìn vệ sinh chung lam thắng cảnh của Việt 
 9. Quê 
 khi được đi thăm các địa danh Nam, các danh lam thắng 
 hương, 
 lịch sử: trẻ biết bảo vệ môi trường cảnh của thủ đô Hà Nội
 Đất nước, 
 sạch đẹp không vứt rác bừa bãi, * HĐ NK: Cho trẻ thăm quan 
 Bác Hồ.
 không bẻ cây, ngắt hoa, không Đài tượng niệm Bác Hồ , 
 dẫm lên cỏ và không phá hoại thăm quan và viếng nghĩa 
 những đồ chơi ở những nơi công trang Liệt sỹ của xã.
 cộng.
 Biện pháp 2: Xây dựng góc thiên nhiên để giáo dục bảo vệ môi trường 
cho trẻ. 
 Đối với trẻ mầm non xây dựng môi trường giáo dục trẻ là rất quan trọng vì 
môi trường giáo dục có tốt thì mới kích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ. Các góc 
thiên nhiên cần được thiết kế vừa tầm trẻ, có nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ 
nguyên vật liệu thiên nhiên, đồ dùng đồ chơi ở các góc được sắp xếp gọn gàng 
khoa học, đẹp mắt để giáo dục được trẻ và để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động 
. Hàng ngày, hàng tuần, trẻ có thể tự giúp cô lao động trực nhật, lau dọn góc chơi, 
lau lá cây... từ đó trẻ có ý thức giữ gìn đồ dùng đồ chơi của lớp gọn gàng. Biết cất 
và lấy đồ chơi đúng quy định.
 Góc thiên nhiên của các lớp rất thuận lợi cho giáo viên tổ chức các hoạt 
động trải nghiệm “Cây cần gì để sống”, Sự phát triển của cây”... Từ đó giáo dục 
trẻ ý thức bảo vệ môi trường.
 Việc tạo môi trường thiên nhiên cho trẻ hoạt động là điều cần thiết, để đáp 
ứng nhu cầu của trẻ: “ Học mà chơi, chơi mà học” trẻ được chơi, được khám phá, 9
được học tập trong môi trường trong lành có đủ trang thiết bị, đồ chơi vận dụng 
từ thiên nhiên sẽ là cơ hội tốt cho trẻ, qua đó hình thành cho trẻ có tính thiện cảm 
về thiên nhiên, có ý thức chăm sóc bảo vệ môi trường.
 =>Tóm lại: Việc xây dựng môi trường cho trẻ mầm non rất quan trọng vì 
trẻ mầm non còn rất nhỏ, trẻ rất nhạy cảm, cần được chăm sóc tốt và an toàn do 
vậy xây dựng môi trường xanh thân thiện với trẻ, tạo cho trẻ có điều kiện gần gũi 
với thiên nhiên và cây xanh là rất cần thiết vì thông qua các hoạt động hàng ngày 
trẻ được củng cố lại kiến thức, hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho 
việc hình thành nhân cách tốt đẹp.
 *Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ tham gia trò chơi với đồ chơi ngoài trời, 
an toàn cho trẻ. 
 Đồ chơi với trẻ mầm non là điều trẻ yêu thích nhất, tuy nhiên đồ chơi phải 
đảm bảo an toàn, chính vì vậy trong toàn trường các giá góc cũng được đầu tư 
đồng bộ, màu sắc hài hòa, đồ chơi trong lớp đa dạng phong phú thu hút trẻ. Cùng 
với đồ chơi trong lớp khu vui chơi ngoài trời cũng rất quan trọng do vậy sân trường 
đã lựa chọn những đồ chơi chất liệu an toàn, sân chơi được trải thảm cỏ, tạo cho 
trẻ không gian vui chơi thân thiện.
 Khi trẻ chơi cùng đồ chơi ngoài trời trẻ cảm thấy vui cùng bạn, trẻ được 
gần gũi với vườn hoa cây cảnh, từ đó trẻ thấy yêu thiên nhiên và có ý thức chăm 
sóc và bảo vệ vườn trường.
 =>Tóm lại : Việc đầu tư cho trẻ và xây dựng môi trường giáo dục với đồ 
chơi phù hợp và an toàn cho trẻ là rất cần thiết, những khu vui chơi này giúp trẻ 
hoạt động ngoài trời thoải mái, hứng thú, trẻ được gần thiên nhiên, cây cảnh, từ 
đó giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường.
 *Biện pháp 4: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường váo các hoạt động 
trong ngày cho trẻ. 
 *Hoạt động khám phá khoa học
 Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường và giữ gìn vệ sinh chung, không 
vứt rác bừa bãi, thấy rác phải nhặt cho vào thùng rác ngay. Thông qua buổi trò 
chuyện, xem các hình ảnh về môi trường, nguyên nhân gây ô nhiễm, trẻ đã hiểu 
và có ý thức tự giác trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp và biết nhắc nhở các 
bạn thực hiện các hành vi bảo vệ môi trường
 Trong hoạt động khám phá đồ dùng trong gia đình: Giáo viên nên cho trẻ 
được biết cách sử dụng, và giữ gìn đồ dùng, cho trẻ có cơ hội khám phá và trả lời 
câu hỏi của cô về tên đồ dùng, công dụng và ở nhà trẻ có thường dùng những đồ 
dùng đó không? Từ đó giáo dục trẻ ý thức giữ gìn đồ dùng, đồ chơi. 10
 Trong hoạt động khám phá các phương tiện giao thông: Giáo viên thông 
qua hoạt động giáo dục trẻ biết tham gia giao thông an toàn, trẻ không được tự ý 
chạy ra đường, hoặc ngồi trên xe máy không được lô nghịch, vì rất dễ xảy ra tai 
nạn giao thông.
 Trong hoạt động khám phá thực vật: Giáo viên nên cho trẻ được tự chăm 
sóc một cây riêng, hoặc cho trẻ tự reo trồng một loại hạt gì đó. Qua đó trẻ tập 
trung chú ý vào sản phẩm của mình, qua đó giáo viên trò chuyện và khuyến khích 
trẻ được nói và trao đổi cùng các bạn trong lớp, giúp trẻ tích cực hoạt động và có 
ý thức bảo vệ môi trường.
 Trong hoạt động khám phá động vật nuôi trong gia đình: Giáo viên cho trẻ 
được nói về con vật được nuôi trong gia đình trẻ, giáo dục trẻ biết yêu thương và 
bảo vệ, chăm sóc vật nuôi.
 *Hoạt động tạo hình:
 Trong hoạt động tạo hình giáo viên cần tạo điều kiện cho trẻ được tham gia 
tạo ra các hoạt động tạo nên những thông điệp bảo vệ môi trường, tạo các sản 
phẩm từ những nguyên vật liệu phế thải, các nguyên vật liệu thiên nhiên, hay các 
vỏ sò, lá cây, vải vụn 
 *Hoạt động ngoài trời
 Với trẻ mầm non giáo viên cần cho trẻ được tham gia các hoạt động ngoài 
trời, vì hoạt động ngoài trời giúp trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên, qua hoạt động 
ngoài trời giáo viên có thể giáo dục trẻ yêu quý vật nuôi cây trồng
 Hoạt động ngoài trời là hoạt động trẻ rất yêu thích, cũng từ hoạt động này 
trẻ biết chăm sóc cây xanh, biết cây sống được là nhờ có nước, không khí, trẻ 
được gần gũi với môi trường bên ngoài, qua đó giáo dục trẻ biết yêu quí thiên 
nhiên, mong muốn được tham gia bảo vệ môi trường, rèn trẻ có kỹ năng giữ gìn 
bảo vệ môi trường, từ đó giáo viên thường xuyên củng cố kiến thức bảo vệ môi 
trường để trẻ có thói quen ghi nhớ có ý thức về bảo vệ môi trường trong nhà 
trường, gia đình, xã hội. 
 *Hoạt động góc:
 Hoạt động góc giúp trẻ phát triển toàn diện, đặc biệt là hình thành nhân 
cách cho trẻ sau này. Trong hoạt động góc trẻ phản ánh lại cuộc sống hàng ngày 
trẻ thấy xung quanh, trẻ đóng vai lại những hành động quen thuộc của người lớn 
mà trẻ đã thấy. Chính vì vậy, khi cho trẻ hoạt động góc giáo viên cần gợi mở cho 
trẻ rõ ràng, chi tiết để trẻ hoạt động tích cực và luôn chuẩn bị đồ dùng đồ chơi 
phong phú, đa dạng nhằm thu hút trẻ chơi. Đặc biệt giáo viên cần đóng vai giao 
lưu với trẻ động viên trẻ trong các nhóm chơi giúp trẻ mạnh dạn. Thông qua đó 
giáo dục tính ngăn nắp gọn gàng, ý thức sắp xếp gọn gàng đồ chơi, giữ gìn môi 11
trường sạch đẹp, biết chia sẻ hợp tác với bạn bè và những người xung có phản 
ứng đúng với các hành vi khi tham gia bảo vệ môi trường.
 *Hoạt động thăm quan dã ngoại:
 Với trẻ mầm non được tham gia thăm quan dã ngoại là điều rất cần thiết, vì 
trong hoạt động này trẻ được khám phá trải nghiệm nhiều điều mới, được tìm hiểu 
nhiều về di tích lịch sử hoặc các danh nam thắng cảnh Qua hoạt động thăm quan 
dã ngoại trẻ được vận động một cách tích cực, qua đó giúp trẻ biết ơn những người 
đã hy sinh để cho trẻ được vui chơi, học tập 
 =>Tóm lại: Việc xây dựng kế hoạch lồng ghép giáo dục cho trẻ bảo vệ môi 
trường trong hoạt động hàng ngày là rất cần thiết, vì trẻ qua đó trẻ biết yêu thiên 
nhiên, biết bảo vệ môi trường sống.
 Biện pháp 5:
 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua những hoạt động ở các góc chơi 
 Trẻ biết giúp cô lau dọn giá đồ dùng đồ chơi, biết sắp xếp đồ dùng đồ chơi 
đúng nơi quy định
 Trẻ biết lau lá cây và chăm sóc cây xanh, từ đó trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu 
lao động. Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn trong khi thực hiện và thông qua việc 
lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường, trẻ được làm, được trải nghiệm, từ đó trẻ 
có ý thức phải giữ cho môi trường sạch sẽ: Không vứt giấy kẹo, ống hút, vở hộp 
sữa, đồ chơi bừa bãi, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết rửa tay bằng xà phòng 
trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn. Qua những việc làm đơn giản cô 
giúp trẻ hiểu và phân biệt được đâu là môi trường sach, môi trường bẩn và tác hại 
khi sống trong môi trường bẩn, để từ đó có các nhận thức bảo vệ môi trường và 
bảo vệ sức khỏe. Để kích thích sự tìm tòi khám phá của trẻ, cô cũng nên chú ý tạo 
cho trẻ môi trường lớp học sạch đẹp, thân thiện, trang trí các góc ngăn nắp gọn 
gàng. 
 Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh học sinh
 Trong nhà trường cần có sự phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, bởi 
cha mẹ trẻ và những người thân trong gia đình là những người gần gũi và hiểu trẻ 
nhất. Họ là người có trách nhiệm theo suốt cuộc đời đối với sự phát triển và sự 
tiến bộ của trẻ. Đây là việc làm nhà trường xác định có tầm quan trọng rất lớn để 
đem đến kết quả trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ sau này.
 Do vậy, hàng ngày giáo viên thường xuyên trao đổi tình hình trẻ ở tại lớp 
trong giờ đón trả trẻ, kết hợp tuyên truyền giáo dục cùng nhau bảo vệ môi trường.
 Qua giờ đón, trả trẻ nhắc nhở phụ huynh thường xuyên nhắc trẻ cất giầy, 
dép, đồ dùng cá nhân đúng nơi qui định, khi nhìn thấy vỏ bánh kẹo nơi công cộng, 12
ngoài sân trường phải nhặt bỏ vào thùng rác, đó cũng là một việc để giáo dục bảo 
vệ môi trường cho trẻ.
 Tuyên truyền với phụ huynh học sinh về sự cần thiết phải bảo vệ môi trường 
vì trẻ cần được sống trong môi trường an toàn, bảo vệ môi trường sống tức là tạo 
được môi trường an toàn cho trẻ sau này.
 Tuyên truyền với phụ huynh về việc sử dụng nguyên vật liệu phế thải (Các 
chai, lọ nhựa, vải vụn, lịch cũ, bìa catton...) phụ huynh cung cấp cho để làm đồ 
dùng đồ chơi phục vụ cho việc học và chơi của trẻ, còn nhằm giúp cho phụ huynh 
biết tác dụng của việc bảo vệ môi trường.
 Giáo viên thường xuyên trao đổi với cha mẹ trẻ những tiến bộ, trẻ có ý thức 
bảo vệ môi trường lớp và trường học, từ đó gia đình cùng động viên và làm gương 
cho trẻ về ý thức bảo vệ môi trường.
 =>Tóm lại: Việc phối kết hợp với cha mẹ học sinh về giáo dục trẻ bảo vệ 
môi trường là rất cần thiết: Vì qua trao đổi thông tin hai chiều giáo viên và gia 
đình trẻ cùng ý thức bảo vệ môi trường và là những tấm gương cho trẻ.
 V. Kết quả thử nghiêm
 Qua một thời gian kiên trì thực hiện một số biện pháp giáo dục trẻ có ý thức 
bảo vệ môi trường, đến nay tôi thấy đạt được kết quả đáng mừng, điều đó được 
thể hiện ở kết quả khảo sát cuối năm:
 Bảng khảo sát cuối năm
 TT Nội dung khảo sát Đạt (Tỉ lệ) Chưa đạt (Tỉ lệ)
 Sồ trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ
 1 Biết chăm sóc và bảo vệ cây 14 87,5 2 12,5
 2 Biết giữ gìn vệ sinh trường 16 100 0 0
 lớp, nơi công cộng
 3 Biết cất dọn đồ dùng đúng 16 100 0 0
 nơi quy định
 4 Không vứt ra đường, biết 13 81 3 19
 gom rác vào thùng rác
 5 Phân biệt được hành động 12 75 4 25
 đúng, hành động sai đối với 
 môi trường
 * Về phía trẻ
 - Trẻ đã có hành vi tốt để bảo vệ môi trường, không vứt rác bừa bãi ở nơi 
công cộng, đã biết vứt vào thùng rác hoặc những nơi quy định. Khi nhìn thấy rác 
ở sân trường hay ở lớp đã biết nhặt bỏ vào thùng rác, ngoài ra trẻ còn biết nhắc 
nhở bạn mình khi vứt rác chưa đúng nơi quy định. 13
 - Trẻ rất hào hứng tham gia nhặt lá, vệ sinh sân trường khi được cô yêu cầu
 - Trẻ rất thích tham gia cùng cô làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên liệu
 - Trẻ có thói quen kỹ năng tốt bảo vệ môi trường, khi ăn bánh keo, uống 
sữa đã vứt bỏ vào thùng, biết đi vệ sinh đúng chỗ và rửa tay bằng xà phòng trước 
khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
 - Có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường ở lớp học, ở trường, gia đình và nơi 
công cộng
 * Về phía cô
 - Nâng cao hình thức đổi mới, tổ chức giờ học, giờ chơi sinh động, hấp dẫn 
hơn.
 - Tham gia tập huấn đầy đủ, năm chắc nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, 
vận dụng các phương pháp phù hợp gắn với cuộc sống hành ngày của trẻ, hình 
thành cho trẻ những hành vi, thái độ bảo vệ môi trường, giáo dục trẻ thường xuyên 
thực hiện tốt hoạt động lao động.
 * Về phía phụ huynh học sinh
 Phụ huynh đã hiểu được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.Từ đó 
phụ huynh rất nhiệt tình trao đổi với giáo viên ở lớp về tình hình học tập của trẻ 
ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ hơn như thường xuyên dành thời gian để dạy trẻ 
về kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng vệ sinh, dạy trẻ biết tránh xa những nơi nguy 
hiểm, biết phân biệt được hành vi đúng, sai, môi trường bẩn, môi trường sạch...
 Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ lớp những chậu cây cảnh nhỏ, cây xanh, hạt 
giống để tạo cho khung cảnh vườn trường thêm đẹp hơn.
 Phụ huynh cung cấp thêm cho lớp những nguyên vật liệu sẵn có ở địa 
phương để làm đồ dùng đồ chơi.
 Phụ huynh học sinh tin tưởng vào giáo viên của nhà trường, luôn cùng trao 
đổi thông tin hai chiều để công tác chăm sóc giáo dục trẻ được tốt hơn. 14
 PHẦN THỨ BA. KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ
 I. KẾT LUẬN 
 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những 
hiểu biết ban dầu về môi trường, biết cách sống tích cực với môi trường. Việc xây 
dựng và bảo vệ môi trường được tiến hành thường xuyên, liên tục đã đem lại một 
số hiệu quả nhất định trong việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.
 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ từ lứa tuổi mầm non và được thực hiện 
mọi lúc, mọi nơi bằng các hình thức như lồng ghép vào các giờ học, hoạt động 
ngoài trời, hoạt động góc, trờ 
 chơi giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng mà lại đạt hiệu quả 
cao. 
 Muc tiêu của hoạt động này là giúp trẻ nhận biết được môi trường sạch và 
môi trường bẩn, nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường. Từ đó trẻ có thói quen, 
kỹ năng vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, nơi công cộng, chăm sóc cây làm 
co môi trường luôn xanh - sạch - đẹp. Có được kết quả đó cũng là nhờ sự kiên trì 
bền bỉ, tâm huyết, linh hoạt sáng tạo của chính bản thân tôi đã lựa chọc các hoạt 
động để lồng ghép vào giáo dục trẻ. Tôi hoàn toàn tin rằng nếu đực sử dụng các 
biện pháp một cách đồng bộ, thường xuyên chắc chắn rằng việc có ý thức bảo vệ 
môi trường không còn xa lạ với trẻ mà trở thành thói quen tốt co gia đình, nhà 
trường, xã hội và bản thân trẻ.
 II. KHUYẾN NGHỊ
 1. Đối với Phòng giáo dục và đào tạo
 Phòng giáo dục tiếp tục tổ chức cho giáo viên tham gia tập huấn, hội thảo 
kiến tập các chuyên đề về giáo dục bảo vệ môi trường.
 Phát động phong trào sáng tác thơ ca, kể chuyện, trò chơi câu đố, hôi thi, 
hội thảo có nội dung bảo vệ môi trường. 
 2. Đối với nhà trường
 Nhà trường tiếp tục tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên đi học hỏi, kiến tập 
ở trường bạn và tổ chức kiến tập tại trường, để chị em trao đổi kinh nghiệm lẫn 
nhau.
 Xây dựng khuôn viên có vườn hoa cây cảnh, vườn rau của bé, xây vườn cổ 
tích để trẻ thích thú học tập, vui chơi và trải ngiêm cùng cô để giúp trẻ hoạt động 
đạt được kết quả tốt hơn. Ngoài ra nhà trường cần đầu tư và nâng cấp các loại 
trang thiết bị cơ sở vật chất.
 Trên đây là “Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 
3-4 tuổi trong trường mầm non”. Tôi rất mong nhận được đóng góp ý kiến của 
các cấp lãnh đạo, của ban giám hiệu và các bạn đồng nghiệp để tôi có thêm kinh 15
nghiệm trong việc giúp trẻ có những hành vi, thói quen tốt trong việc có ý thức 
bảo vệ môi trường.
 Tôi xin cam đoan bản sáng kiến kinh nghiệm này là do chính tay tôi viết. 
 Tôi xin trân thành cảm ơn!
 Cam Thượng, ngày 20 tháng 05 năm 2021
 Người viết sáng kiến
 Nguyễn Thi Thu Hà 16
 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non chu kỳ 2
2. Luật bảo vệ môi trường năm 1993
3. Tạp chí giáo dục mầm non tháng 3/1997, tháng 4/2000
4. Chương trình giáo dục mầm non mới.
5. Giáo trình: Giáo dục môi trường trong trường mầm non. NXBGD năm 2009. 17
 MỤC LỤC
 Tiêu đề Trang
 PHẦN THỨ NHẤT: ÐẶT VẤN ÐỀ 1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
V. PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU 2
 PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ÐỀ 3
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN 3
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN 3
III. THỰC TRẠNG CỦA VẦN ĐỀ 4
1. Thuận lợi 4
2. Khó khăn 4
IV. CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5
1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch và lựa chọn các nội dung giáo 5
dục bảo vệ môi trường.
2. Biện pháp 2: Xây dựng góc thiên nhiên để giáo dục bảo vệ môi 8
trường cho trẻ.
3. Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ tham gia chơi với đồ chơi ngoài 9
trời an toàn cho trẻ
4. Biện pháp 4: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào các 9
hoạt động trong ngày cho trẻ.
5. Biện pháp 5: Giáo dục bảo vệ môi trường qua nhưngx hoạt 11
động ở các góc chơi.
6. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh học sinh 11
V. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM 12
 PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 14
I. KẾT LUẬN 14
II. KHUYẾN NGHỊ 14
1. Đối với Phòng GD&ĐT 14
2. Đối với nhà trường 14
 TÀI LIỆU THAM KHẢO
 PHỤ LỤC CÁC MINH CHỨNG KÈM THEO 18
 BẢNG TỔNG HỢP ĐIỀU TRA ĐẦU NĂM- LỚP 3TC2
 Phân biệt 
 Biết giữ Biết cất 
 Không được 
 Biết gìn vệ dọn đồ 
 vứt rác ra hành 
 chăm sinh dùng đồ 
 đường, động 
TT Họ và tên trẻ sóc và trường chơi 
 biết gom đúng, sai 
 bảo vệ lớp và đúng 
 rác vào đối với 
 cây nơi công nơi quy 
 thùng môi 
 cộng định.
 trường
 1 Đặng Quế Chi
 2 Nguyễn Thùy x x
 Châu
 3 Nguyễn Ngọc x x
 Diệp
 4 Nguyễn Tùng 
 Dương
 5 Nguyễn x x x x
 Hương Giang
 6 Quách Tiến 
 Hưng
 7 Quách Kiều 
 Nam Khánh
 8 Quách Hà x x
 Linh
 9 Lê Xuân Ngọc
10 Lê Hải Tuân
11 Nguyễn Duy x
 Tân
12 Nguyễn Thu x x x
 Thảo
13 Nguyễn Phúc 
 Vinh
14 Nguyễn Gia x
 Bảo
15 Quách Minh x
 Hà
16 Phùng Anh 
 Thư
 Tổng 3 4 4 3 2
 Tỉ lệ % 19% 25% 25% 19% 13% 19
 BẢNG TỔNG HỢP ĐIỀU TRA CUỐI NĂM- LỚP 3TC2
 Phân biệt 
 Biết giữ Biết cất 
 Không được 
 Biết gìn vệ dọn đồ 
 vứt rác ra hành 
 chăm sinh dùng đồ 
 đường, động 
TT Họ và tên trẻ sóc và trường chơi 
 biết gom đúng, sai 
 bảo vệ lớp và đúng 
 rác vào đối với 
 cây nơi công nơi quy 
 thùng môi 
 cộng định.
 trường
 1 Đặng Quế Chi x x
 2 Nguyễn Thùy x x x x x
 Châu
 3 Nguyễn Ngọc x x x x x
 Diệp
 4 Nguyễn Tùng x x x x x
 Dương
 5 Nguyễn x x x x x
 Hương Giang
 6 Quách Tiến x x x x
 Hưng
 7 Quách Kiều x x x x
 Nam Khánh
 8 Quách Hà x x x x x
 Linh
 9 Lê Xuân Ngọc x x x
10 Lê Hải Tuân x x x x x
11 Nguyễn Duy x x x x
 Tân
12 Nguyễn Thu x x x x x
 Thảo
13 Nguyễn Phúc x x x x
 Vinh
14 Nguyễn Gia x x x x x
 Bảo
15 Quách Minh x x x x x
 Hà
16 Phùng Anh x x x x x
 Thư
 Tổng 14/16 16/16 16/16 13/16 12/16 20
 Tỉ lệ % 87,5% 100% 100% 81% 75%
 MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA CHO CÁC BIỆN PHÁP
Minh chứng biện pháp 2:
 Trẻ chăm sóc cây 
Minh chứng biện pháp 3: