Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi
MỤC LỤC PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ Số trang I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2 III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 2 PHẦN II- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2 (NỘI DUNG SKKN) I. CƠ SỞ KHOA HỌC 2 1. Cơ sở lý luận 2 2. Cơ sở thực tiễn 2 3. Khảo sát thực trạng 3 II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 5 Biện pháp 1: Học tập bồi dưỡng kĩ năng âm nhạc, xây dựng kế 5 hoạch phù hợp Biện pháp 2: Xây dựng môi trường học tập âm nhạc phong phú 8 Biện pháp 3: Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động âm nhạc theo 9 quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt động âm nhạc trong các hoạt động 14 khác Biện pháp 5: Tuyên truyền phối hợp với các bậc phụ huynh 17 III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN SO SÁNH ĐỐI CHỨNG 18 1. Đối với giáo viên 18 2. Đối với trẻ 18 3. Đối với phụ huynh 19 PHẦN III- KẾT THÚC VẤN ĐỀ 19 I. KẾT LUẬN 19 II. BÀI HỌC KINH NGIỆM 19 III. KHUYẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT 20 1/22 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật hấp dẫn đối với trẻ mầm non. Có thể nói âm nhạc có vai trò rất quan trọng, nó là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với trẻ. Qua các bài hát trẻ có những phút giây thoải mái, vui tươi, hồn nhiên, có thêm hiểu biết cảm nhận về cái đẹp của quê hương, đất nước, con người, giáo dục lòng yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, phát triển trí tưởng tượng cho trẻ. Việc nâng cao chất lượng âm nhạc với trẻ 3- 4 tuổi có vai trò rất quan trọng cho trẻ phát triển toàn diện các mặt như: “ Đức - trí - thể - mĩ”. Các bài hát có giai điệu trầm bổng, du dương, lúc rộn ràng lúc trầm lắng ấy cũng làm trí não trẻ phát triển. Trẻ cảm nhận giai điệu bài hát, những phản ứng chính xác với từng giai điệu, từng dòng nhạc lời ca giúp trẻ phát triển tai nghe, phát triển ngôn ngữ, cảm nhận được cái hay cái đẹp của sự vật hiện tượng, con người. Vận động theo nhạc giúp trẻ thực hiện các động tác phối hợp tay chân, cơ thể giúp trẻ phát triển thể chất, sự khéo léo. Các bài hát có nội dung, tính chất nhạc khác nhau, đem đến cho trẻ nhận thức về thế giới xung quanh, trẻ hiểu biết về thiên nhiên - xã hội, thêm vui vẻ, lạc quan yêu đời. Đặc biệt đối với trẻ 3 tuổi, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là đang phát triển về ngôn ngữ tình cảm, trẻ luôn tò mò, ham học hỏi, hoạt động nhiều thích tự làm mọi việc.Vì vậy khi được tiếp xúc với âm nhạc trẻ lĩnh hội rất nhanh, trẻ linh hoạt, sáng tạo, thông minh hơn, đồng thời trẻ cảm nhận tốt giai điệu, tình cảm mà bài hát đó mang lại. Trên thực tế, tôi nhận thấy bản thân tôi và các đồng nghiệp còn gặp nhiều khó khăn như: khi tổ chức hoạt động âm nhạc còn dập khuôn, chưa tự tin, mạnh dạn thay đổi hình thức tổ chức, chưa quan tâm đến cảm xúc, hứng thú nhu cầu của trẻ. Bản thân có ít kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động âm nhạc, môi trường âm nhạc chưa tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn trẻ, không gian nghệ thuật trong và ngoài lớp chưa thu hút trẻ, chưa có sự đổi mới về nội dung, trò chơi dẫn tới chất lượng giờ học chưa cao, khả năng đàn hát còn hạn chế. Với trẻ lớp tôi còn nhiều trẻ nhút nhát, rụt rè, không tự tin thể hiện trước nơi đông người, một số trẻ còn hát ngọng chưa rõ lời, khả năng cảm thụ và thể cảm xúc âm nhạc của trẻ còn hạn chế, chưa tích cực, chưa có kĩ năng vận động, biểu diễn, sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc. Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy rằng việc giúp trẻ nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc là một việc làm rất cần thiết. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 2/22 tuổi” để nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ nói chung và giáo dục âm nhạc cho trẻ nói riêng. II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Thực hiện đề tài này giúp tôi có thêm kinh nghiệm và kiến thức sâu hơn về bộ môn âm nhạc, đưa ra nội dung, hình thức dạy sáng tạo, hấp dẫn trẻ để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi. - Giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện biểu diễn khi đứng trước đám đông, trẻ hát rõ lời, đúng giai điệu bài hát và có khả năng cảm thụ âm nhạc thể hiện cảm xúc thông qua các bài hát, phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ. Từ đó hình thành ở trẻ lòng yêu thiên nhiên, tổ quốc, con người, giúp trẻ phát triển toàn diện. III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 1. Đối tượng - Trẻ 3- 4 tuổi 2. Phạm vi thực hiện đề tài Đề tài được áp dụng và nghiên cứu với trẻ 3- 4 tuổi lớp 3TC2 trường mầm non nơi tôi đang công tác 3. Thời gian nghiên cứu. Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023 PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ KHOA HỌC 1. Cơ sở lý luận Giáo dục âm nhạc có vai trò vô cùng quan trọng, không gì có thể thay thế được trong quá trình hình thành phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non, âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất, thông qua âm nhạc trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn qua việc sáng tạo các động tác vận động minh họa. Trẻ hát và vận động theo nhạc cũng giúp trẻ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác. Ngoài ra, âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và sự sáng tạo cho trẻ. Khi trẻ hát, trẻ không chỉ tiếp thu những giai điệu, tiết tấu của âm nhạc mà trẻ còn được làm quen với lời ca giản dị, dễ hiểu giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Việc trẻ làm quen với những bài hát có cao độ trường độ khác nhau giúp kích thích phát triển thính giác cho trẻ, hình thành ở trẻ niềm đam mê âm nhạc để sáng tạo ra cái hay cái đẹp trong nghệ thuật. 2. Cơ sở thực tiễn 3/22 Xã hội phát triển không ngừng, đòi hỏi ngành giáo dục đào tạo nên những thế hệ tương lai của đất nước đủ đức, đủ tài để tiếp nối công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam. Đảng đã xác định mục tiêu giáo dục là “ Phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hoá, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp,..” ( Trích luật GD năm 2019) Năm học 2022- 2023 lớp tôi có 23 học sinh, trong đó nữ: 16 trẻ, nam: 7 trẻ. Lớp được phân công 2 giáo viên phụ trách, cả 2 giáo viên đều đạt trình độ đào tạo chuẩn và trên chuẩn. Năm học 2022- 2023 phòng giáo dục và nhà trường đã tổ chức chuyên đề âm nhạc theo hướng đổi mới, tôi cũng học tập thực hiện thường xuyên và liên tục tạo thành nề nếp, thói quen và kỹ năng cho trẻ. Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy khi trẻ tham gia vào các tiết học âm nhạc tôi nhận thấy trẻ còn chưa có hứng thú với bài học, trẻ lười vận động, chưa có kĩ năng múa hát,..Phụ huynh chỉ nghĩ con hát được bài hát là được chứ không hiểu âm nhạc là một nghệ thuật cần phải dạy trẻ để trẻ có kĩ năng. Bên cạnh đó, bản thân chưa mạnh dạn tìm tòi, đổi mới hình thức tổ chức, do đó hoạt động âm nhạc chưa mang tính nghệ thuật cao. Vậy làm thế nào để trẻ tham gia hoạt động âm nhạc một cách tự nhiên, không gò bó, áp đặt trẻ. Vì vậy tôi cần đưa ra “ Một số biện pháp để nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi” 3. Khảo sát thực trạng Trong thực tiễn khi nghiên cứu đề tài, tôi thấy có 1 số thuận lợi và khó khăn sau: a. Thuận lợi - Được sự quan tâm của phòng giáo dục hàng năm đều tổ chức các buổi chuyên đề theo hướng đổi mới để chị em được học hỏi và tiếp thu trong đó có các buổi chuyên đề về hoạt động âm nhạc. - Được BGH tạo điều kiện mua sắm đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và trẻ để tiết học có hiệu quả, thường xuyên đi dự giờ góp ý để bản thân tôi có thêm kinh nghiệm, kiến thức. - Bản thân là một giáo viên trẻ có lòng nhiệt tình, ham học hỏi, yêu nghề, mến trẻ. - Trẻ cùng độ tuổi, số bạn nữ trong lớp chiếm 2/3 nên trẻ ngoan, có nề nếp. - Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học hành của con. b. Khó khăn * Đối với giáo viên: 4/22 - Khả năng âm nhạc còn hạn chế, đôi khi chưa đầu tư thời gian để nghiên cứu thêm về chuyên môn nghiệp vụ nên ít sáng tạo các hình thức tổ chức, chưa tạo được nhiều đồ dùng, đồ chơi.. môi trường học tập của trẻ còn sơ sài. - Nhà trường chưa có phòng nghệ thuật riêng cho trẻ hoạt động - Chưa có nhiều đồ dùng, đồ chơi hiện đại để giáo viên ứng dụng. * Đối với trẻ: - Trình độ nhận thức của trẻ phát triển không đồng đều, 1 số trẻ tăng động, không nghe lời cô, phá đám lớp, gây ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động âm nhạc. - Nhiều trẻ trong lớp nói ngọng, dẫn đến hát ngọng, hát chưa rõ lời ca c. Số liệu điều tra trước khi thực hiện - Để đánh giá kết quả sau khi nghiên cứu đề tài, Tôi tiến hành khảo sát thực trạng trước khi thực hiện đề tài bằng phương pháp điều tra thông qua các tiết học + Tôi điều tra 23 trẻ trong lớp với những nội dung và kết quả như sau: S Kết quả khảo sát đầu năm T Nội dung khảo sát Tốt Khá TB Yếu T SL TL SL TL SL TL SL TL (%) (%) (%) (%) 1 Trẻ cảm nhận và thể hiện 2 9 4 17 11 48 6 26 cảm xúc theo giai điệu bài hát 2 Trẻ thể hiện sự sáng tạo khi 2 9 3 13 11 48 7 30 tham gia hoạt động âm nhạc 3 Trẻ có kỹ năng tự tin biểu 4 17 5 22 10 43 4 17 diễn, hứng thú tham gia 4 Trẻ thể hiện tốt kĩ năng âm 3 13 5 22 10 43 5 22 nhạc như: Hát, vận động theo nhạc, nghe hát * Nguyên nhân của thực trạng: - Hình thức tổ chức hoạt động của cô chưa linh hoạt, chưa mạnh dạn đổi mới nội dung bài dạy, chưa có kĩ năng gây hứng thú, niềm đam mê cho trẻ . - Bản thân chưa chú trọng nhiều đến việc rèn kỹ năng cho trẻ, chưa quan tâm nhiều đến hiệu quả, chất lượng của giờ học. 5/22 - Bản thân chưa thực sự đầu tư vào bộ môn âm nhạc, chưa chịu khó sưu tầm, sáng tác một số động tác vận động minh họa một cách sáng tạo, gần gũi dạy trẻ. - Môi trường giáo dục âm nhạc, đồ dùng trực quan, dụng cụ âm nhạc còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn trẻ. - Đối với trẻ qua bảng khảo sát trên ta nhận thấy rằng: Còn rất nhiều trẻ chưa hứng thú với việc học âm nhạc, nhiều trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin biểu diễn. Đa số trẻ chưa có khả năng cảm nhận và thể hiện cảm xúc theo giai điệu bài hát, chưa có kĩ năng hát, nghe hát, vận động theo nhạc. Trước thực trạng trên bản thân tôi suy nghĩ làm sao để tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3- 4 tuổi, qua quá trình nghiên cứu, sáng tạo và áp dụng tôi đã đưa ra 1 số biện pháp sau: II. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN Biện pháp 1: Học tập bồi dưỡng kĩ năng âm nhạc và xây dựng kế hoạch phù hợp * Học tập bồi dưỡng kĩ năng âm nhạc Để thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và hoạt động âm nhạc nói riêng, bản thân tôi không ngừng học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè, đồng nghiệp để trang bị cho mình điều kiện cần và đủ trong việc giảng dạy. Ngay đầu năm học, tôi đã xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tự rà soát những vấn đề còn hạn chế để đưa vào kế hoạch học tập bồi dưỡng. Các hình thức học tập bồi dưỡng của tôi gồm: + Học tập bồi dưỡng qua các lớp tập huấn kiến tập, tổ chuyên môn: Tôi đã tìm hiểu các nội dung đổi mới về lĩnh vực âm nhạc của huyện trong những năm gần đây phù hợp với lớp để đưa vào áp dụng như: Chuyên đề PGD “ tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình thức hoạt động giáo dục lĩnh vực thẩm mỹ” trong đó có lĩnh vực âm nhạc, tôi nhận thấy đây thực sự là chuyên đề bổ ích nhằm cung cấp kiến thức kĩ năng âm nhạc chuẩn và mở ra nhiều hình thức mới đa dạng, phong phú ví dụ như: Việc dạy hát không chỉ dạy hát để trẻ thuộc, đúng giai điệu, mà trẻ còn được thực hành các cách hát khác nhau như hát nhanh, chậm, hát rook , đọc rap, hát đối đáp,.. từ đó giúp giáo viên chúng tôi học hỏi được rất nhiều và mở ra nhiều hình thức mới để dạy cho trẻ. Trong quá trình dạy âm nhạc có những vấn đề chưa rõ hay còn vướng mắc, tôi thường học hỏi ngay những đồng nghiệp có kiến thức có khả năng âm nhạc tốt ở trong trường, hỏi tổ trưởng chuyên môn hay ban giám hiệu phụ trách chuyên môn để nắm chắc kiến thức. Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn hàng tháng có những bài hát nhạc nước 6/22 ngoài khó hát tôi cùng các đồng chí tổ viên cùng nhau hát để luyện giọng sao cho đúng với cao độ, trường độ của bài hát, hay cùng nhau ôn lại cách đánh nhịp, thảo luận một số cách dạy hát mới. Từ đó chuyên môn của tôi thêm vững vàng hơn. (Minh chứng 2: Hình ảnh sinh hoạt chuyên môn) + Học tập qua tài liệu, các trang mạng: Tôi tìm tòi học hỏi trên mạng sử dụng các phần mềm adoebe, mp3 cutter, capcut, ..để cắt ghép nhạc, làm nhạc nhanh, nhạc chậm ứng dụng vào trò chơi âm nhạc để tiết dạy gây hứng thú và có hiệu quả. Nhà trường cũng cho giáo viên chúng tôi kiến tập một số tiết âm nhạc hay trong kì thi giáo viên giỏi cấp trường, tôi thấy qua đây mình được mở mang thêm nhiều kiến thức âm nhạc mới mẻ, hay. ( Minh chứng 1:Hình ảnh tham gia chuyên đề âm nhạc của trường) Bản thân tôi luôn trau dồi thêm kiến thức về âm nhạc, tìm ra các cách tổ chức các hình thức linh hoạt cho trẻ học hát, nghe nhạc, vận động, trò chơi..sáng tạo hơn bằng cách học hỏi qua internet, tham khảo cả những tài liệu về âm nhạc để nắm chắc kiến thức như: tài liệu chuyên đề “ tiếp cận học qua chơi đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mĩ ”, chương trình giáo dục mầm non,..nhờ đó mà tôi nắm chắc về kiến thức, kĩ năng các tiết âm nhạc, nắm được mục tiêu của độ tuổi cần đạt là gì để xây dựng tiết dạy phù hợp với độ tuổi của trẻ. Để giờ học âm nhạc đạt hiệu quả cao đòi hỏi tôi phải hát đúng nhạc, biết sử dụng đàn, nhạc cụ để giúp trẻ cảm thụ âm nhạc tốt và làm quen với các nhạc cụ. Cô càng hát hay càng thu hút trẻ trong tiết học, vì thế mà trước các giờ âm nhạc, tôi thường xuyên rèn luyện giọng hát của mình sao cho đúng giai điệu, tiết tấu của bài hát, nếu có bài hát tôi chưa biết hát thì tôi mở trên mạng nghe đi nghe lại bài hát đó nhiều lần để cảm nhận đúng và hát đúng giai điệu của bài hát, khi hát tôi thể hiện được tình cảm, sắc thái của bài hát đó. Ngoài ra tôi còn tự bồi dưỡng thêm kĩ năng múa bởi nó là 1 phần không thể thiếu của hoạt động âm nhạc, bằng cách tự mày mò động tác sao cho phù hợp với câu hát hoặc tham khảo trên mạng những động tác đẹp, dễ thực hiện để đưa vào dạy trẻ, trước mỗi bài tôi thường đứng trước gương để tập múa xem đã đúng chưa, động tác đã đẹp chưa, rồi mới dạy trẻ. Trong quá trình tham khảo, khi thấy có bài hát nào mới hay, phù hợp với trẻ tôi cũng ghi chép lại để nghiên cứu đưa vào hướng dẫn dạy trẻ. Với việc tự học, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ đã giúp tôi thêm yêu thích bộ môn âm nhạc, có kiến thức, kĩ năng âm nhạc, kĩ năng vận 7/22 động hát, múa tốt hơn. Vì thế tôi đã truyền đạt hết khả năng âm nhạc của mình để mang lại giờ học âm nhạc nhẹ nhàng, lôi cuốn, trẻ hoạt động tích cực đạt hiệu quả cao. * Xây dựng kế hoạch phù hợp Việc xây dựng kế hoạch là việc làm rất quan trọng, nó nhằm xác định rõ mục tiêu của hoạt động, hiểu rõ được tầm quan trọng đó, ngay từ đầu năm học tôi đã nghiên cứu và lên kế hoạch cho hoạt động âm nhạc Khi xây dựng kế hoạch, tôi bám vào kế hoạch của nhà trường, của tổ, mục tiêu cần đạt của độ tuổi. Sau đó tôi xây dựng kế hoạch đảm bảo nguyên tắc phát triển đồng bộ từ dễ đến khó, phù hợp với trẻ lớp tôi. (Minh chứng 3: Hình ảnh xây dựng kế hoạch) Tôi đã mạnh dạn đổi mới nội dung đưa các bài hát mới sưu tầm được vào kế hoạch để cho trẻ làm quen với nội dung phù hợp với lứa tuổi, với khả năng, nhu cầu hứng thú của trẻ, phù hợp với mục tiêu giáo dục của độ tuổi, đó là những bài hát tiếng anh có giai điệu mới lạ, hấp dẫn trẻ như: hello, walking walking, baby sharte, cuckoo cuckoo rythm hay những bài nghe hát mang âm hưởng nhạc cổ điển để trẻ được làm quen luyện tai nghe cao độ, trường độ như: khát vọng mùa xuân (Mozart), trích đoạn giao hưởng 4 mùa (AntonioVivandi), các bài hát làn điệu dân ca như: Lý cây bông, đi cấy, cây trúc xinh,.. Ngoài ra, tôi đưa các tiết cho trẻ làm quen các nốt Đô, Mi, Sol, La vào kế hoạch để cho trẻ làm quen cao độ trường độ của các nốt nhạc, các trò chơi âm nhạc đổi mới cũng được đưa vào kế hoạch để trẻ được chơi với tiết tấu nhạc, tăng khả năng cảm thụ âm nhạc như: trò chơi vòng tròn tiết tấu, tiết tấu vui nhộn, nhảy với giấy,.. VD: Thời gian đưa bìa hát ngắn: Đầu năm học tháng 9, tháng 10 trẻ mới ở nhà trẻ lên, chưa có nhiều kĩ năng vận động, hát, múa nên tôi lựa chọn những bài hát ngắn, dễ nhớ lời để dạy trẻ như: Cháu đi mẫu giáo, Trường chúng cháu đây là trường mầm non,.. Thời gian đưa bài hát dài hơn: Đến tháng 4,5 cuối năm, trẻ đã có nhiều kĩ năng hát, phát triển vận động và ngôn ngữ nên tôi lựa chọn những bài hát dài hơn để day trẻ như: Đi xe đạp, Mùa hè đến, Cháu vẽ ông mặt trời,.. Qua biện pháp này bản thân tôi đã biết đến nhiều hình thức dạy mới, nắm chắc mục tiêu, kiến thức, kĩ năng cần đạt của trẻ. Xây dựng được kế hoạch cụ thể theo từng sự kiện, chủ đề trong tháng, nội dung bài dạy phong phú, mới mẻ phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và tôi cảm thấy rất tự tin thực hiện. 8/22 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường học tập âm nhạc phong phú Để thu hút trẻ tích cực tham gia các hoạt động âm nhạc thì một yếu tố không thể thiếu đó chính là môi trường học âm nhạc phong phú, mới mẻ, đồ dùng dụng cụ bắt mắt sáng tạo theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Môi trường đảm bảo đủ, đa dạng, màu sắc trang nhã nhằm kích thích sự hứng thú của trẻ, trẻ được thoải mái thể hiện khả năng âm nhạc của mình. Môi trường sinh động, hấp dẫn giúp trẻ hứng thú khi tham gia vào các hoạt động với phương châm “ Học mà chơi, chơi mà học”. * Môi trường trong lớp học Lớp học là nơi trẻ hoạt động nhiều nhất. Tôi đã tạo góc âm nhạc để trẻ được chơi và thể hiện khả năng âm nhạc của mình một cách tự nhiên nhất. Chính vì vậy, tôi rất quan tâm tới việc trang trí, sắp xếp dụng cụ âm nhạc sao cho gọn gàng, đẹp mắt, thu hút sự tò mò khám phá của trẻ. Tôi tạo góc âm nhạc với đầy đủ đồ dùng, dụng cụ âm nhạc đa dạng, phong phú cho trẻ hoạt động , ngoài những đồ chơi mua sẵn như: xắc xô, phách tre, mõ, trống..thì tôi còn sưu tầm, nghiên cứu và sáng tạo ra những dụng cụ âm nhạc có tính sáng tạo nhưng sử dụng lại hiệu quả từ những nguyên vật liệu phế thải như: Dàn trống, đàn, micro, mõ dừa, trang phục biểu diễn, bộ lắc, hoa cài tay, mũ múa, bát inox, chai lọ, vỏ hộp kẹo,..những vật dụng có thể tạo ra âm thanh. Ví dụ:Dàn trống được làm từ vỏ hộp bánh bằng sắt và vung xong - Mõ dừa làm từ những quả dừa già cắt đôi, bóc hết vỏ mài nhẵn để cho trẻ gõ - Micro cho trẻ biểu diễn tôi làm bằng ống chỉ hết sau đó cắt thêm xốp hình tròn ở trên và trang trí tạo thành mic hát cho trẻ cầm mỗi khi biểu diễn - Bộ gõ có các âm thanh khác nhau để cho trẻ chơi làm từ lon coca, cốc inox hỏng quai, xong nồi, bát,.. ( Minh chứng 4: Hình ảnh góc nghệ thuật trong lớp ) Để tăng hứng thú cho trẻ thì với mỗi chủ điểm tôi làm các bộ trang phục biểu diễn khác nhau phù hợp với bài hát để trẻ thể hiện ở góc nghệ thuật Ví dụ: : chủ đề nghề nghiệp dạy bài hát “ lái ô tô ” tôi làm bộ trang phục quần áo công nhân, mũ và vô lăng là vòng TD, để khi trẻ chơi góc âm nhạc trẻ mặc trang phục đó thể hiện bài hát đang lái xe ô tô 9/22 Ví dụ: chủ đề động vật dạy VĐMH bài “Con gà trống ” tôi đã làm bộ trang phục gà trống, mũ, từ xốp vải rồi cho trẻ hóa thân thành con gà trống để biểu diễn trẻ sẽ rất hào hứng tham gia. ( Minh chứng 5: Hình ảnh trẻ biểu diễn cùng trang phục ở góc nghệ thuật ) * Môi trường ngoài lớp học Không chỉ có môi trường trong lớp học mà ngoài lớp học tôi cũng tạo môi trường âm nhạc phong phú hấp dẫn cho trẻ hoạt động đó chính là ở ngoài khu không gian sáng tạo, tôi trang trí một sân khấu biểu diễn cho trẻ khi chơi ngoài trời bao gồm các dụng cụ âm nhạc tự tạo, các loại nhạc cụ, bộ gõ và trang phục sáng tạo hấp dẫn để trẻ thỏa sức tự do thể hiện khả năng âm nhạc của mình như: hát, múa, biểu diễn,..từ đó trẻ tham gia hoạt động âm nhạc 1 cách nhiệt tình, tự nhiên. ( Minh chứng 6: Hình ảnh môi trường ngoài lớp học ) Với việc tạo môi trường âm nhạc trong và ngoài lớp dưới dạng góc mở, phong phú, đẹp mắt, đã lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động âm nhạc hăng say, nhiệt tình. Từ đó các kỹ năng hát, múa, biểu diễn âm nhạc của trẻ được rèn luyện và củng cố, trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động và đạt hiệu quả cao. Biện pháp 3: Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động âm nhạc theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Trước hết ta phải hiểu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là dạy học dựa trên nhu cầu, hứng thú, khả năng và thế mạnh của trẻ, trẻ học thông qua chơi cô chỉ là người khơi gợi, giúp đỡ trẻ. Muốn các hoạt động âm nhạc của trẻ đạt chất lượng thì giáo viên phải tổ chức hoạt động đó theo khả năng, hứng thú của trẻ. Trên thực tế, việc học âm nhạc của trẻ hiện nay còn nhiều thụ động, trẻ làm theo cô, nhìn cô, nói theo cô, chưa chủ động sáng tạo trong việc học. Chính vì vậy, tôi đã nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động âm nhạc theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. * Với hoạt động dạy trẻ hát. Hát là hoạt động trẻ mẫu giáo rất yêu thích, đa số trẻ rất thích hát khi nghe thấy nhạc, trẻ đã có những hành động như: Lắc lư, gật gù, dậm chân theo nhạc. Sự nhạy cảm, khả năng bắt chước lại nhịp điệu, âm điệu của các bài hát hay cảm giác về tiết tấu, tai nghe, khả năng thể hiện tình cảm, xúc cảm là những kinh nghiệm trẻ tích lũy được trong quá trình học hát, giúp trẻ dần dần hình thành khả năng cảm thụ âm nhạc. 10/22 Tiến hành dạy trẻ hát, bằng mọi hình thức tôi luôn tìm cách gây hứng thú thật hấp dẫn, thú vị để trẻ bước vào bài với tâm thế hào hứng, yêu thích. Tôi sử dụng hình thức đưa ra hình ảnh có nội dung bài hát cho trẻ đoán tên bài hát, dẫn dắt vào chương trình âm nhạc, xem video, trò chơi, làm ảo thuật, tạo tình huống bất ngờ có nhân vật xuất hiện như: Chị kính hồng, ong vàng,.. Ví dụ: Dạy hát bài “ Quả” tôi gây hứng thú bằng cách sử dụng ảo thuật như có 1 cái túi có 2 ngăn, khi trẻ sờ vào thì trong ngăn không có gì? khi cô tìm trong túi xuất hiện các loại quả cho trẻ gọi tên, trong quá trình đó tôi chèn thêm nhạc cho hồi hộp, mặc quần áo, làm các động tác như ảo thuật gia gây sự chú ý cho trẻ. Sau đó tôi dẫn dắt trẻ vào bài bằng giọng nói đầy năng lượng gây hứng thú, như vậy mở đầu tiết học trẻ đã vô cùng hào hứng. Tôi giới thiệu tên bài hát, tên tác giả ngắn gọn nhưng cũng thật truyền cảm để trẻ có cảm xúc và ấn tượng tốt với bài hát đó. Tôi hát mẫu chính xác thể hiện tình cảm, cảm xúc qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ minh họa để khi dạy truyền cảm xúc cho trẻ để trẻ cảm nhận được hết nội dung tình cảm của bài hát. Tiếp theo tôi hát kết hợp với đánh đàn để rèn cho trẻ nghe về cao độ, trường độ. Khi trẻ hát tôi lắng nghe và sửa sai cho trẻ, trong khi sửa sai tôi hát rõ câu cho trẻ nghe và trẻ hát lại theo cô. ( Minh chứng 7: Hình ảnh cô hát kết hợp đánh đàn ) Trẻ thực hiện, tôi khuyến khích động viên trẻ vừa hát vừa đung đưa, lắc lư theo nhạc 1 cách tự nhiên thoải mái theo cảm xúc của trẻ. Trong quá trình dạy, tôi căn cứ vào khả năng của trẻ để dạy, không phải trẻ nào cũng có khả năng hát, một số trẻ nghe đi nghe lại mới có thể hát đúng hay hát mãi vẫn không đúng nhưng với những trẻ này tôi cũng không quá khắt khe, bởi như vậy sẽ dẫn đến trẻ chán nản, mệt mỏi. Để giúp trẻ cảm nhận được giai điệu, sắc thái tình cảm của bài hát tôi thường sử dụng hệ thống câu hỏi khơi gợi cảm xúc của trẻ như: Con cảm thấy bài hát vui hay buồn? Nhạc nhanh hay chậm? Bài hát nói về ai? Con có cảm nhận gì về bài hát? Vì sao lại có cảm nhận như vậy?...Cứ như vậy, tôi nhận thấy hầu hết trẻ lớp tôi đều thuộc và cảm nhận tốt giai điệu sắc thái của bài hát trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện. * Với hoạt động nghe hát: Nghe hát là cơ sở để trẻ học hát, vận động và chơi theo nhạc. Hoạt động này ở lứa tuổi MGB có ảnh hưởng trực tiếp tới các hoạt động khác, bởi trẻ có nghe và cảm nhận âm nhạc tốt thì trẻ mới hát tốt và vận động tốt. Bởi vậy hình thành khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ thông qua hoạt động nghe hát là việc làm cần 11/22 thiết, hỗ trợ trẻ hát diễn cảm hơn, vận động chính xác nhịp nhàng hơn, nhanh nhẹn, tự tin trong vui chơi. Vì vậy tôi luôn tìm cách lôi cuốn trẻ vào hoạt động nghe hát. Để tạo cho trẻ những cảm xúc ấn tượng về tác phẩm âm nhạc đồng thời phát triển khả năng nghe nhạc tôi chú trọng tới việc chọn bài hát phù hợp với lứa tuổi của trẻ, gần gũi với trẻ để trẻ nghe, cảm thụ được âm nhạc một cách tốt nhất góp phần bồi dưỡng xúc cảm tình cảm thẩm mỹ cho trẻ, đó là những bài hát mang âm hưởng dân gian như các làn điệu dân ca, nhạc giao hưởng, các bài hát ru,các bài hát có chủ đề gần gũi trẻ như gia đình, cô giáo,..Ngoài ra tôi lựa chọn bài hát mà khả năng của tôi thể hiện tốt nhất. Ví dụ: Cô giáo miền xuôi, Mẹ yêu con, gia đình nhỏ hạnh phúc to, ru con, ba ngọn nến lung linh, bản giao hưởng 4 mùa, bàn tay mẹ, cây trúc xinh, lý cây bông,... Tôi tiến hành cho trẻ nghe hát dưới nhiều hình thức khác nhau như: Cô vừa hát vừa đàn, cô vừa hát kết hợp cử chỉ điệu bộ, cô hát kết hợp 2 cô múa, trẻ múa cùng cô hay nghe ca sỹ hát,..Đặc biệt khi hát cho trẻ nghe, tôi chú ý đến trang phục biểu diễn đẹp, phù hợp với nội dung bài hát, xây dựng bối cảnh sân khấu phù hợp với tính chất nội dung bài hát, kết hợp với sử dụng đồ dùng uyển chuyển, nhịp nhàng khi hát. Có như vậy tiết học mới đạt hiệu quả cao, trẻ cảm nhận hết nội dung, tình cảm bài hát đó mang lại. Ví dụ: Hoạt động nghe hát bài “ Cô giáo miền xuôi” để tiết học đạt hiệu quả cao, tôi cho trẻ múa cùng cô kết hợp tôi lựa chọn trang phục dân tộc để cô và trẻ thể hiện gây bất ngờ và hứng thú cho trẻ. ( Minh chứng 8: Hình ảnh cô và trẻ mặc trang phục dân tộc múa ) Tôi khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc đồng điệu với cô bằng cách nhún nhảy, lắc lư, vỗ tay,..theo bài hát, bản nhạc. Sau khi hát xong tôi trò chuyện về nội dung bài hát, tính chất, giai điệu, hình ảnh nhắc tới trong bài hát và khuyến khích, động viên trẻ nói lên cảm nhận của mình về bài hát, bản nhạc, tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện cảm xúc. ( Minh chứng 9: Hình ảnh trẻ hưởng ứng cùng cô trong tiết nghe hát) VD: Chủ đề sự kiện “ gia đình” cho trẻ nghe hát bài “ Ba ngọn nến lung linh” của nhạc sĩ Ngọc Lễ. Để trẻ hiểu nội dung và được thể hiện cảm xúc tôi hỏi trẻ như: Con cảm thấy giai điệu bài hát như thế nào? trong bài hát có hình ảnh của ai? con có cảm nhận gì về bài hát? giáo dục trẻ về tình yêu gia đình. 12/22 Với những bài hát khó mà giọng hát còn hạn chế thì tôi cũng không nhất thiết cứ phải hát cho trẻ nghe trực tiếp vì nếu như vậy trẻ sẽ có ấn tượng không tốt về tác phẩm, nên tôi đã thay đổi hình thức cho trẻ nghe qua tivi do ca sĩ hát cùng với đó tôi thực hiện các vận động minh họa sinh động cũng khiến trẻ rất hào hứng. Sự thay đổi luân phiên các hình thức biểu diễn giúp trẻ thêm hứng thú, say mê, yêu thích âm nhạc hơn. * Với hoạt động vận động theo nhạc: Vận động theo nhạc là hoạt động phối hợp giữa âm nhạc với các động tác múa hay vỗ tay theo nhịp, theo tiết tấu, sử dụng nhạc cụ gõ đệm theo nhạc. Nó giúp trẻ phát triển về thể chất, sự khéo léo, phản ứng nhanh với tính chất của âm nhạc. Vận động theo nhạc có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động ca hát, vì trẻ chỉ có thể phối hợp vận động tốt khi trẻ thuộc bài hát và có những cảm nhận về nhịp điệu của bài hát đó, việc vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ hứng thú, phấn khởi tham gia. Để vận động theo nhạc đạt hiệu quả tốt tôi xây dựng các vận động đảm bảo tính vừa sức với trẻ, các động tác kĩ năng không quá khó khiến trẻ không thực hiện được, các động tác phải dễ nhớ, phù hợp với tính chất, giai điệu của bài hát và đáp ứng mục tiêu phát triển, kết quả mong đợi ở trẻ. Trong thực tế không phải giáo viên nào cũng thực hiện cho trẻ vận động theo nhạc đạt kết quả cao. Việc cảm thụ âm nhạc giúp trẻ phối hợp nhịp nhàng các vận động, kích thích sự sáng tạo các vận động mới. Tôi tạo điều kiện để trẻ phát huy tính chủ động tích cực, tôi chỉ là người khơi gợi, giúp đỡ trẻ phối hợp nhịp nhàng uyển chuyển các động tác cùng với âm nhạc. Tôi tổ chức hoạt động vận động dưới các hình thức sau: - Vận động minh họa + múa: Với phương châm lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động. Chính vì vậy, tôi không áp đặt trẻ mà luôn tạo điều kiện để trẻ được thỏa sức sáng tạo, trẻ nghe giai điệu bài hát cảm nhận giai điệu hòa mình vào điệu múa, trẻ có thể sáng tạo ra các điệu múa và vận động hay, còn sáng tạo hơn cả cô. Qua các động tác múa khéo léo dẻo dai giúp trẻ phát triển vận động cơ thể. Đối với hoạt động này, trẻ 3- 4 tuổi cơ tay của trẻ còn chưa thuần thục, việc dạy trẻ vận động minh họa hay múa đạt kết quả cao là rất khó khăn. Chính vì vậy, tôi ưu tiên lựa chọn các động tác múa dễ dàng, phù hợp với nội dung câu hát để dạy trẻ. 13/22 Trước khi dạy trẻ tôi cũng cho trẻ ôn lại bài hát bằng nhiều cách như trò chuyện gợi ý để trẻ hiểu yêu cầu của bài hay cho trẻ nghe lại giai điệu bài hát đó, trẻ nói tên bài hát và mở nhạc cho trẻ vận động theo ý thích, sau đó cô vận động lại cho cả lớp xem và hướng dẫn trẻ vận động. Khi dạy trẻ vận động tôi vừa hát vừa kết hợp với các động tác chậm để trẻ dễ quan sát, tiếp theo tôi kết hợp mở video các bạn thiếu nhi đang múa cho cả lớp xem, rồi mời cả lớp đứng dậy và múa theo các bạn nhỏ trong video, Tôi quan sát và chỉnh từng động tác đưa tay cho trẻ phù hợp với nội dung câu hát. Khi trẻ đã thuộc bài múa tôi khuyến khích trẻ sáng tạo động tác múa khác hoặc động tác minh họa khác để trẻ biểu diễn trước cả lớp, động viên khen ngợi trẻ để giúp trẻ nâng cao khả năng sáng tạo. Việc dạy trẻ kết hợp mở video cho trẻ tập theo một cách tự nhiên, thoải mái tôi thấy trẻ lớp tôi rất hưởng ứng, trẻ nhanh thuộc bài hát, múa đúng, đẹp, nét mặt vui tươi, hồn nhiên, trẻ được xem các bạn múa nên trẻ bắt chước rất nhanh và múa theo bài hát rất tự tin, duyên dáng. Ví dụ: Ở chủ đề “Động vật” có bài vận động minh họa “ Cá vàng bơi” của Hà Hải, Bài “ Con gà Trống” của Tân Huyền ( Minh chứng 10: Hình ảnh vận động minh họa mẫu cho trẻ xem ) - Hát kết hợp vỗ tay ( gõ đệm) các loại tiết tấu khác nhau: Đối với trẻ 3- 4 tuổi thường dạy trẻ vỗ tay theo nhịp, vỗ tay theo phách, vỗ tay theo tiết tấu chậm. Trẻ vừa hát, vừa vỗ tay theo tiết tấu sẽ giúp trẻ phát triển vận động cơ thể linh hoạt, dẻo dai, phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc và phát triển thính giác cho trẻ. Để dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu tôi cho trẻ nghe lại giai điệu bài hát đó, trẻ nói tên bài hát sau đó mời cả lớp hát lại bài hát 2 lần, khuyến khích trẻ nói lên cảm nhận về nhịp điệu âm nhạc. Từ đó, cho trẻ đưa ra hình thức vận động, chọn hình thức vận động phù hợp sau đó tôi hướng dẫn trẻ vận động. Tôi luôn chú ý làm mẫu một cách chính xác cách vỗ tay để trẻ quan sát từ đầu đến hết bài ( không phân tích cách vỗ tay thô), khi vỗ tay chậm dãi cho trẻ dễ dàng quan sát . Tùy thuộc vào hình thức vận động dễ hay khó và phụ thuộc vào khả năng nhận thức của từng trẻ mà tôi linh hoạt số lần làm mẫu. Tôi hướng dẫn các con thực hiện động tác cùng với âm nhạc. Trong khi trẻ thực hiện tôi luôn chú ý quan tâm, động viên, sửa sai cho trẻ kịp thời. Khi trẻ đã biết vỗ tay tôi cho trẻ đan xen các hình thức tổ nhóm để trẻ vỗ, khi vỗ thành thạo rồi tôi cho trẻ kết hợp với các 14/22 dụng cụ gõ đệm như mõ dừa, xắc xô, song loan, .. để làm tăng khả năng cảm nhận tiết tấu, trẻ tự tin thể hiện hát, vỗ tay, gõ đệm theo đúng tiết tấu của bài hát. Ví dụ: Dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu chậm bài “ Cả nhà thương nhau” của nhạc sĩ Phan Văn Minh ( Minh chứng 11: Hình ảnh trẻ vận động trong hoạt động ÂN) * Trò chơi âm nhạc: Trò chơi âm nhạc là một phần không thể thiếu của hoạt động âm nhạc, nó giúp trẻ rèn luyện tai nghe, phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, phát triển năng khiếu và đặc biệt trẻ hòa đồng chơi đoàn kết với bạn. Mỗi loại trò chơi lại hướng đến phát triển một hay nhiều kĩ năng âm nhạc cho trẻ, giúp trẻ ôn luyện, củng cố, tiếp thu các nội dung giáo dục một cách tự nhiên, dễ nhớ. Khi chơi các trò chơi âm nhạc, trẻ được thể hiện mình dưới sự hướng dẫn của cô, trẻ chơi hồn nhiên, vui vẻ và hào hứng tham gia, trẻ được rèn luyện các kĩ năng như hát, múa, nghe, ghi nhớ tác phẩm, cảm thụ âm nhạc. Vì vậy, để giúp trẻ phát triển tai nghe, phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc tốt, khi tổ chức trò chơi âm nhạc tôi thay đổi nhiều hình thức chơi hấp dẫn, sinh động, thu hút hứng thú của trẻ bằng cách tôi chọn các trò chơi mới lạ, hấp dẫn, mang đậm tính âm nhạc để phát triển năng khiếu âm nhạc cho trẻ. Đó là các trò chơi có sự phản ứng âm thanh khác nhau giúp trẻ tăng khả năng phản xạ âm nhạc, các trò chơi giúp trẻ phát triển tai nghe nhạc, tăng khả năng cảm thụ âm nhạc.. Khi chơi tôi hướng dẫn trẻ chơi rõ ràng, cụ thể, trẻ chơi tốt rồi, tôi nâng cao dần yêu cầu của trò chơi để trẻ luôn hào hứng, yêu thích, chờ đợi yêu cầu mới. Từ đó góp phần giáo dục trẻ làm việc gì cũng phải cố gắng, không sợ khó, sợ vất vả sẽ đạt được thành công. Qua trò chơi âm nhạc, giúp trẻ rèn luyện tai nghe âm nhạc, nhanh nhạy, hoạt bát, hào hứng tham gia hoạt động. Ví dụ: Tôi tổ chức trò chơi âm nhạc “ Ai đoán giỏi” với mục đích rèn luyện tai nghe nhạc, phân biệt âm sắc của một số nhạc cụ. Ví dụ: Trò chơi “ Hóa đá” mục đích của trò chơi là rèn tai nghe, phản xạ nhanh nhẹn của trẻ với âm nhạc. ( Minh chứng 12: Hình ảnh trẻ chơi trò chơi hóa đá) Sau khi thực hiện xong biện pháp này, tôi nhận thấy trẻ lớp tôi yêu thích học âm nhạc hơn, hát thuộc và rõ lời, vận động tự tin, nắm chắc các cách vận động, cảm thụ giai điệu âm nhạc tốt hơn. Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt dộng âm nhạc trong các hoạt động khác 15/22 Do đặc điểm tâm lý của trẻ “học mà chơi, chơi mà học” nên chỉ có vừa học vừa chơi thì trẻ tiếp thu kiến thức mới nhanh, mới hiệu quả. Mặt khác, trí nhớ của trẻ chưa ổn định dễ nhớ, mau quên nên các kiến thức, kĩ năng cần được ôn luyện thường xuyên. Chính vì vậy, tôi dựa vào đặc điểm tâm lý của trẻ để cho trẻ học ở mọi lúc, mọi nơi, lồng ghép trong các hoạt động khác. *Trong giờ đón trẻ, thể dục sáng: Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vì các cháu chưa tự giác như học sinh, tạm thời rời xa những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn. Vào buổi sáng tôi thường cho trẻ nghe nhạc, nghe những bài hát trong và ngoài chương trình phù hợp với lứa tuổi, trẻ được nghe nhiều lần sẽ cảm nhận được giai điệu bài hát, thích nghe hát và rèn luyện tai nghe cho trẻ dần dần trẻ nhớ được nhiều bài hát. Chính những bài hát này đã tạo cho trẻ niềm tin, niềm phấn chấn vào lớp, trẻ vui khi đến lớp và thích được đến lớp Ví dụ: Chủ để trường mầm non tôi cho trẻ nghe các bài hát “ vui đến trường”, bài “ Cháu đi mẫu giáo”, bài “ Trường chúng cháu đây là trường mầm non”.. với giai điệu vui tươi, hào hứng sẽ giúp trẻ phấn khởi thích đến lớp. ( Minh chứng13 : Hình ảnh cho trẻ làm quen âm nhạc trong giờ đón trẻ) Trong giờ thể dục sáng để trẻ tăng khả năng cảm thụ âm nhạc, rèn luyện tai nghe cho trẻ, tôi đã cho trẻ tập các bài thể dục sáng theo nhạc beat hoặc nhạc có lời các bài hát trong chủ đề sự kiện hay linh hoạt thay đổi nhạc bằng các bài nhạc dân vũ, nhạc cổ điển của nước Nga, nhạc tiếng anh, ..với nhịp độ và các động tác phù hợp giúp trẻ cảm nhận được tính chất âm nhạc, trẻ hào hứng tham gia, thể hiện các động tác thể dục, các điệu múa, điệu nhảy rất tốt * Trong hoạt động ngoài trời : Cho trẻ quan sát cây xung quanh sân trường, tôi thường cho trẻ hát những bài hát có liên quan tới cây xanh sẽ giúp trẻ hứng thú hơn trong hoạt động, đồng thời củng cố lại những bài hát đã học có hiệu quả Ví dụ: Cho trẻ quan sát cây thông: cho trẻ hát bài “em yêu cây xanh”, hay cho trẻ quan sát vườn hoa tôi cho trẻ hát bài “màu hoa” ( Minh chứng 14: Hình ảnh trẻ trong giờ hoạt động ngoài trời ) Với những bài hát này, giúp trẻ hứng thú hơn khi tham gia hoạt động, đồng thời còn giáo dục trẻ ý thức chăm sóc bảo vệ cây xanh, hình thành tình yêu thiên nhiên, môi trường xung quanh. * Trong giờ hoạt động góc: 16/22 Thông qua hoạt động vui chơi ở các góc trẻ được thỏa mãn nhu cầu chơi giúp trẻ thêm vui vẻ, khỏe mạnh, hào hứng đến trường. Các góc có nhiều đồ chơi cho trẻ chơi, trải nghiệm, gọn gàng đẹp mắt, đồ dùng mở, phong phú nên tạo được hứng thú mỗi khi trẻ tham gia chơi. Vì vậy, tôi hướng dẫn khuyến khích trẻ hoạt động âm nhạc trong góc âm nhạc với nhiều hình thức chơi khác nhau giúp trẻ phát triển cảm giác nhịp điệu, tự vận động theo ý thích của mình. Ví dụ: Tôi hướng trẻ chơi góc âm nhạc bằng các hình thức như: Hát kết hợp vỗ đệm theo bài hát, hát kết hợp nhún nhảy, lắc lư, giậm chân, hát kết hợp một số động tác đơn giản như vẫy cánh, cuộn tay, nhún, đi, hát kết hợp với vỗ tay cùng cô theo giai điệu bài hát. ( Minh chứng 15: Trẻ múa hát ở góc nghệ thuật ) Việc cho trẻ vận động, hát, múa ở góc âm nhạc giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện mình, thể hiện sáng tạo các động tác phù hợp với nhịp điệu của bài hát. * Trong giờ ngủ trưa Trước giờ ngủ trưa là thời điểm thích hợp để trẻ nghe các bài hát ru, nó không chỉ giúp trẻ ngủ ngon dễ đi sâu vào giấc ngủ, mà khi trẻ ngủ được nghe nhạc ru dương còn giúp trẻ phát triển trí não thông minh hơn hiểu được sự quan trọng của âm nhạc trong giờ ngủ tôi thường hát ru cho trẻ nghe các bài hát như: cái bống, bèo dạt mây trôi, con cò, ru em, gió mùa thu, ....thông qua lời ca trẻ cảm nhận được tình cảm, tình thương yêu với mọi người. *Trong giờ hoạt động chiều Trong giờ hoạt động chiều tôi thường lên kế hoạch cho trẻ ôn luyện lại các hoạt động học về âm nhạc như: Dạy hát, múa, vận động minh họa các bài hát đã học nhằm khắc sâu kiến thức về các tiết học, cho trẻ nghe những bài hát mới, tập chơi những trò chơi âm nhạc mới để trẻ làm quen. Ví dụ: sáng thứ 6 có tiết vđ minh họa “ Tập rửa mặt ” (nhạc sĩ Hồng Đăng) trong giờ hoạt động chiều tôi cho trẻ ôn lại cách vận động minh họa của bài hát đó để trẻ nhớ lại cách vận động và bồi dưỡng thêm cho những trẻ chưa tự tin. Trong các buổi chiều thứ 6 cuối tháng, tôi thường tổ chức cho trẻ buổi biểu diễn văn nghệ ôn lại các bài hát trong tháng đã học, tự tin mạnh dạn trước đám đông. Tôi cho tổ, nhóm, cá nhân lên biểu diễn các ca khúc trong chủ đề, trong giờ tôi luôn động viên khích lệ kịp thời những trẻ hát hay, đúng, vận động thành thạo, thể hiện được cảm xúc của bài hát qua gương mặt nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn. Trẻ được củng cố lại các bài hát đã học trong chủ đề một cách nhẹ nhàng, thay đổi không khí, giúp trẻ tự tin, thoải mái theo khả năng của mình. 17/22 ( Minh chứng 16: Trẻ biểu diễn văn nghệ cuối chủ đề) * Âm nhạc trong ngày lễ, ngày hội, Vào các ngày lễ, ngày hội thì hoạt động âm nhạc là điều kiện để rèn cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn khi đứng trước đám đông Các ngày hội như: ngày khai giảng, ngày Tết trung thu, ngày quốc tế thiếu nhi, lễ bế giảng,.. tôi thường cho trẻ tập một số tiết mục văn nghệ để trẻ được biểu diễn, tôi tập trung tập cho trẻ tư thế đi lại trên sân khấu, đội hình ra vào sao cho phù hợp , nét mặt tươi tắn để khi lên sân khấu trẻ tự tin thể hiện không sợ múa sai, múa không đẹp mà vẫn vui tươi thể hiện các tiết mục của mình. Qua các buổi biểu diễn , tôi nhận thấy trẻ lớp tôi mạnh dạn, tự tin thể hiện khi đứng trước đám đông và rất hào hứng tham gia. ( Minh chứng 17: Hình ảnh trẻ biểu diễn trong ngày lễ hội) Với biện pháp lồng ghép các hoạt động âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ có nhiều cơ hội để trẻ được tiếp xúc hoạt động với âm nhạc. Từ đó trẻ rèn luyện kĩ năng âm nhạc, tự tin thể hiện cá tính của mình mà vẫn khắc sâu các giai điệu, bài hát đã học chất lượng giáo dục âm nhạc được cải thiện rõ rệt. Biện pháp 5: Tuyên truyền phối hợp với các bậc phụ huynh Việc phối hợp với các bậc phụ huynh để giúp trẻ nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc là việc làm vô cùng cần thiết bởi lẽ cha mẹ là người trực tiếp sống với trẻ, gần gũi trẻ, là người trẻ yêu quý nhất nên việc phụ huynh dạy trẻ hát trẻ sẽ chú ý lắng nghe và sẽ đạt hiệu quả rất cao. Nhận thức được tầm quan trọng của việc phối hợp với phụ huynh, ngay từ đầu năm học trong buổi họp phụ huynh tôi đã truyền đạt tới phụ huynh về tầm quan trọng của âm nhạc đến sự phát triển về nhận thức, đạo đức, thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Trong giờ đón trả trẻ, tôi thường trao đổi nhanh với phụ huynh về tình hình của trẻ trong ngày, trao đổi với phụ huynh nội dung giáo dục, hướng dẫn phụ huynh kĩ năng vận động hoặc gửi phụ huynh bài hát, video để phụ huynh giúp trẻ ôn lại bài đã học, đặc biệt tôi coi trọng việc chuẩn bị bài hôm sau, có thể phụ huynh mở các bài hát trong điện thoại cho trẻ nghe qua một vài lần về bài hát đó, đối với những trẻ hát còn ngọng, không rõ lời tôi hướng dẫn phụ huynh sửa ngọng cho trẻ bằng cách nhìn miệng, phụ huynh hát trẻ nhìn miệng và hát theo, sửa cho trẻ từng câu ngắn một, kiên trì không cáu gắt. Sau mỗi giờ âm nhạc trên lớp tôi dặn dò trẻ về hát biểu diễn cho bố mẹ nghe, tôi trao đổi với phụ huynh 18/22 giành thời gian nghe trẻ hát, nó có tác dụng vô cùng thuận lợi đối với những trẻ hay e thẹn, nhút nhát bởi khi được bố mẹ động viên trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin thể hiện hơn, dần dần trẻ dám đứng trước người khác để thể hiện. Với những trẻ trên lớp học còn chưa tiếp thu bài tốt, tôi trao đổi với phụ huynh để phụ huynh về nhà có thể hát lại cho trẻ nghe hoặc với những tiết vận động, minh họa tôi gửi vào zalo nhóm lớp những động tác vận động đó và nhờ phụ huynh về nhà ôn lại cho con. Ngoài ra, tôi còn huy động phụ huynh sưu tầm, ủng hộ các nguyên vật liệu tái sử dụng để làm đồ dùng dạy học như: Vỏ lon để làm các bộ gõ đẹp mắt, hộp sắt để làm dàn trống, vung xoong nồi hỏng để úp vào nhau gõ, ống chỉ làm mic hát,.... Ở bảng tuyên truyền hàng tháng tôi cũng treo những bài hát để phụ huynh biết tháng này con học bài hát gì và phụ huynh cho trẻ làm quen dần ( Minh chứng 18: Hình ảnh phụ huynh ủng hộ nguyên liệu làm đồ dùng) Qua biện pháp này, giáo viên và phụ huynh đã gần gũi nhau hơn, phối hợp với nhau chặt chẽ. Trẻ ở lớp được cô dạy hát, múa, về nhà lại được bố mẹ ôn lại các bài hát đó, từ đó trẻ có hứng thú học, yêu thích học âm nhạc và dẫn tới trẻ nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc. Phụ huynh thấy được tầm quan trọng của âm nhạc trong việc hình thành nhân cách trẻ, quan tâm gần gũi với con, còn ủng hộ nhiệt tình nguyên vật liệu để cô làm đồ dùng điều đó cho thấy sự tin yêu và tín nhiệm với cô giáo. III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN SO SÁNH ĐỐI CHỨNG Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự ủng hộ của đồng nghiệp, của các bậc cha mẹ đã giúp tôi đạt được một số kết quả trong việc giúp trẻ nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc thể hiện ở các kết quả sau: 1. Đối với giáo viên : - Bản thân tôi nắm chắc kiến thức âm nhạc, nâng cao kĩ năng múa, hát, vận động, có kĩ năng sư phạm tốt, tự tin thể hiện trong tiết dạy - Tôi đã xây dựng môi trường âm nhạc phong phú, có nhiều đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động. - Có kĩ năng thu hút, lôi cuốn trẻ hứng thú trong các tiết học âm nhạc - Tổ chức hoạt động âm nhạc linh hoạt các hình thức và đổi mới nội dung, phương pháp cách dạy giúp tôi nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ. - Mạnh dạn, tự tin khi trao đổi với phụ huynh và được phụ huynh, đồng nghiệp tin tưởng, yêu quý. 2. Đối với trẻ: - Trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt, thể hiện cảm xúc qua các bài hát 19/22 - Trẻ tham gia hoạt động tự nhiên, thoải mái và rất sáng tạo khi tham gia hoạt động - Trẻ có kĩ năng biểu diễn tốt tự tin, mạnh dạn - Trẻ thể hiện tốt các kĩ năng âm nhạc như: Hát, vận động, nghe hát * Sau thời gian thực hiện các biện pháp trên, kết quả của trẻ như sau: Bảng so sánh đối chứng của 23 trẻ đầu năm so với cuối năm Đầu năm Cuối năm Trung Trung Nội dung Tốt Khá Yếu Tốt Khá Yếu bình bình khảo sát S S S S SL % % SL % % SL % SL % % % L L L L Trẻ cảm 2 9 4 17 11 48 6 26 11 48 9 39 2 9 1 4 nhận và thể hiện cảm xúc Tăng 9 39 5 22 theo giai điệu bài Giảm 9 39 5 22 hát Trẻ thể 2 9 3 13 11 48 7 30 9 39 9 39 3 13 2 9 hiện sự sáng tạo Tăng 7 30 6 26 khi tham gia HĐ âm Giảm 8 35 5 22 nhạc Trẻ có kĩ 4 17 5 22 10 43 4 17 11 48 10 43 1 4 1 4 năng tự tin biểu diễn, Tăng 7 30 5 22 hứng thú Giảm 9 39 3 13 tham gia Trẻ thể hiện tốt kĩ 3 13 5 22 10 43 5 22 11 48 10 43 1 4 1 4 năng âm nhạc như: Tăng 8 35 5 22 Hát, vận động theo nhạc, nghe Giảm 9 39 4 17 hát 3. Đối với phụ huynh: - Nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động âm nhạc đối với sự phát triển nhân cách trẻ, nhận thức được việc phối kết hợp cùng cô giáo trong việc chăm sóc giáo dục trẻ là vô cùng quan trọng. 20/22
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_nang_cao_chat_luong_h.doc

