Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ 3-4 tuổi trong trường Mầm Non

 Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp phòng 
chống tai nạn thương tích cho trẻ 3-4 tuổi trong 
trường mầm non
- Sáng kiến giúp phụ huynh có cái nhìn mới về việc đảm bảo an toàn 
tuyệt đối cho trẻ mọi lúc, mọi nơi, quan tâm và chú trọng việc đảm 
bảo an toàn cho trẻ, có kiến thức và kỹ năng khi xử lí tình huống trẻ 
gặp thương tích: Bỏng, ngã, hóc, đuối nước 
I. Mô tả của giải pháp đã biết
1.Mô tả của giải pháp đã biết
 Khi bé yêu của bạn đã ba tuổi, bé sẽ đáng yêu hơn, lém lỉnh hơn, 
nhưng cũng vô cùng phức tạp, lắm đòi hỏi, nhiều yêu sách, thậm chí đôi 
lúc còn có những hành vi khiến bạn không thể chấp nhận được. Khi nói 
đến tâm lý trẻ 3 tuổi, người ta thường quen với cụm từ “khủng hoảng tuổi 
lên ba”, bởi bé của bạn có lúc là một thiên thần đáng yêu, nhưng có lúc 
làm cho bạn có thể tức điên lên vì những đòi hỏi hay những phản ứng 
không thể ngờ được của bé.
Để nuôi dạy con tốt, bố mẹ cần tìm hiểu những đặc trưng phát triển tâm 
lý của con trong độ tuổi này, thông qua 5 lĩnh vực: nhận thức, ngôn ngữ, 
hoạt động chủ đạo, và ý thức bản thân.
Ở lứa tuổi này trẻ còn quá non nớt để tự bảo vệ mình, nên các nguy cơ 
xẩy ra tai nạn với trẻ là rất cao, nếu như thiếu sự quan tâm, định hướng 
đúng đắn của người lớn hoặc các điều kiện cơ sở vật chất để chăm sóc 
giáo dục trẻ không đảm bảo an toàn. Vì vậy, khi vui chơi, trong sinh hoạt 
rất dễ xảy ra tai nạn thương tích như: Rách da, tổn thương phần mềm, gãy 
xương. Những tai nạn này sẽ để lại những hậu quả không tốt cho trẻ. Nếu 
thương tích nặng, trẻ sẽ bị mất máu, tinh thần hoảng loạn. Vết thương vào 
mắt rất nguy hiểm: có thể gây mù. Vết thương gãy xương, đều nguy hại 
đến tính mạng trẻ. Để trẻ được an toàn chúng ta phải tạo được môi trường an toàn cho trẻ. Phòng tránh những tai nạn thương tích thường gặp. 
Phòng tránh các dị vật ở tai, mũi, họng. Phòng tránh tai nạn do ngộ độc. 
Phòng tránh đuối nước, cháy bỏng- điện giật, tai nạn giao thông, động vật 
cắn. Vì vậy việc đảm bảo an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 
là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu ở trong trường mầm non.
2. Ưu điểm, khuyết điểm, đang áp dụng tại cơ quan đơn vị
* Ưu điểm:
 - Cơ sở vật chất nhà trường đã được xây dựng theo tiêu chuẩn nên 
cơ bản đã đạt.
 - Ban giám hiệu rất quan tâm đến việc đầu tư chăm sóc sức khoẻ ban 
đầu
cho cán bộ học sinh và giáo viên trong trường rất chú trọng tạo mọi điều 
kiện để công tác ý tể hoạt động tốt. Có phòng y tế và nhân viên y tế, tủ 
thuốc được trang thiết bị y tế khá đầy đủ, công tác sơ cấp cứu ban đầu : 
bông, băng, gạt, dầu gió, thuốc,sát,trùng 
 - Nhà trường luôn làm tốt công tác phối hợp với trạm y tế xã trong 
công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ.
 - Giáo giáo viên có ý thức và trách nhiệm trong vấn đề đảm bảo an 
toàn
cho trẻ. Giáo viên luôn quan sát, bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi, có ý thức 
nhắc
nhở trẻ về các hành động dễ gây ngã hoặc nguy cơ trong các tình huống 
xảy ra
hàng ngày.
 - Các bậc phụ huynh học sinh rất quan tâm giúp đỡ nhà trường 
trong việc
mua sắm bổ sung trang thiết bị phục vụ cho học tập, vui chơi và công tác y tế
trường học.
* Hạn chế:
 - Nhận thức của một số giáo viên trong việc phòng tránh tai nạn 
thương tích cho trẻ chưa cao.
 - Trong trường mầm non hầu hết là trẻ từ 18 tháng tuổi đến 72 tháng 
tuổi, ở độ tuổi này trẻ rất hiếu động, đùa nghịch, sức đề kháng còn yếu, 
nên nguy cơ dẫn đến tai nạn thương tích là rất cao.
 - Một số khu vực xây dựng khi thiết kế chưa phù hợp với độ tuổi 
như: sân
chơi nhỏ hẹp..
 * Đang áp dụng tại cơ quan đơn vị
 - Trường mầm non Tiên Thắng đang áp dụng với mọi lứa tuổi trong 
trường nhằm nâng cao nhận thức cho trẻ về tự bảo về mình ,phòng tránh 
những tai nạn gây thương tích...
 + Dựa vảo khả năng nhận thức của nhóm trẻ mình đang dạy.
 + Điều kiện của trường lớp, địa phương sau đó giáo dục cho phù hợp, 
cách thực hiện đó được tổ chức dưới dạng lồng ghép giờ học, giờ chơi, 
cách phòng tránh cụ thể, trẻ rất hứng thú và tích cực tham gia hoạt động.
II. Nội dung giải pháp tác giả đề xuất.
* Giải pháp 1: Thường xuyên loại bỏ đồ dùng, đồ chơi gây nguy hiểm.
Một trong những khái niệm về đồ chơi thì đồ chơi là một trong những đồ 
dùng không thể thiếu đối với trẻ nhỏ, đồ chơi cần cho trẻ được ví như 
cơm ăn nước uống hàng ngày của trẻ. Nếu trong một ngày ở lớp trẻ hoạt 
động mà không có đồ chơi thì coi như hoạt động đó không thành công 
qua đó nói nên tầm quan trọng của đồ chơi là rất cần thiết cho trẻ. Và thời 
gian trẻ được tiếp xúc với đồ chơi trong một ngày là rất nhiều, chính vì vậy phải thường xuyên loại bỏ những đồ chơi sắc nhọn gây nguy hiểm 
cho trẻ.
Theo nội quy của nhà trường, giáo viên phải thường xuyên vệ sinh đồ 
dùng, đồ chơi hàng ngày, hàng tuần để đảm bảo vệ sinh và loại bỏ những 
đồ chơi gây nguy hiểm cho trẻ.Vật sắc nhọn làm nguy hiểm đến mắt cũng 
như chảy máu cơ thể trẻ.
Những đồ chơi nhỏ như sâu hột hạt, đồ chơi nắp ghép, hoa ở góc hoạt 
động với đồ vật rất nhỏ khi trẻ chơi cô cần chú ý quan sát tránh để trẻ đưa 
vào miệng, vào mũi. Khi chơi xong cô cần nhắc nhở trẻ cất dọn cẩn thận 
không để trẻ tự ý lấy chơi.
Những đồ chơi nguyên vật liệu phế thải được cô tận dụng làm đồ dùng đồ 
chơi, cũng được vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn cho trẻ khi sử dụng. Ở 
góc hoạt động với đồ vật ngoài những đồ vật sẵn có như hột hạt, hoa, tôi 
sáng tạo thêm một số đồ chơi theo chủ đề: Khâu quần áo, đan tết, ghép 
chữ, chơi với bóng, cài khuy, bện dây bằng nhiều chất liệu khác nhau 
như xốp, vải, thảm đục lỗ cho trẻ xâu.
Song song với việc loại bỏ đồ dùng, đồ chơi nguy hiểm thì giáo viên phải 
luôn cẩn trọng với đồ dùng của cô như: dao, kéo, thước kẻ, súng bắn nến, 
nước lau sàn, xà phòng khi dùng song phải cất gọn đúng nơi quy định, 
cất cao khỏi tầm tay với của trẻ
Báo ngay với BGH nếu trong lớp có đồ dùng, đồ chơi bị hỏng để thay đồ 
dùng đồ chơi mới ngay, đảm bảo độ an toàn và số lượng đồ chơi trong 
góc chơi cho trẻ kịp thời
Việc thường xuyên loại bỏ đồ dùng, đồ chơi trong trường mầm non nguy 
hiểm hàng ngày là việc dễ làm và đơn giản giúp phòng tránh tai nạn 
thương tích và dị vật đường thở cho trẻ rất hiệu quả ở lứa tuổi mẫu giáo 
bé và các độ tuổi khác, nhờ việc thường xuyên loại bỏ đồ dùng đồ chơi 
nguy hiểm giờ đây đồ dùng đồ chơi lớp 3b2 của tôi luôn đảm bảo được an toàn cho trẻ. Lớp tôi không có trường hợp nào bị tai nạn do bị hóc sặc, 
trầy sước do đồ chơi hư hỏng hay đồ chơi nhỏ.
*Giải pháp 2: Giáo viên luôn luôn giám sát trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
 Giáo viên không nên để trẻ chơi một mình dù chỉ trong khoảng thời 
gian ngắn nhất. Trẻ lứa tuổi 3- 4 tuổi phải luôn luôn được sự chăm sóc, 
trông coi của người có trách nhiệm. Cô giáo phải thường xuyên theo dõi, 
bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi, trong mọi hoạt động.
 Luôn luôn để mắt đến trẻ mọi lúc, mọi nơi vì ở tuổi mầm non trẻ 
hiếu động và luôn muốn khám phá mọi đồ vật xung quanh bằng tất cả khả 
năng của mình: Mắt nhìn, tay sờ và ngậm vào miệng để nếm thử. Vì 
thế mà trẻ thường mắc phải các tai nạn về đường hô hấp do hít và nuốt 
phải các dị vật.
 Hàng ngày giáo viên đón trẻ tận tay phụ huynh, phụ huynh và giáo 
viên ký giao nhận trẻ, giáo viên đếm và kiểm tra trẻ nhiều lần trong ngày, 
chú ý những lúc đưa trẻ ra ngoài nhóm trẻ để tham gia các hoạt động 
ngoài trời hoặc thăm quan.
 Hoạt động học: Thường ít gây ra tai nạn nhưng ảnh hưởng tới sự phát 
triển của trẻ. Trẻ có thể đùa nghịch chọc bút vào mặt nhau, nhất là với các 
hoạt động sử dụng đất nặn cần chú ý không đẻ trẻ nghịch đất nặn nhét 
vào tai, mũi của nhau rất nguy hiểm.
 + Không sử dụng các loại chai, lọ đựng thuốc, đựng màu độc 
hại làm đồ chơi cho trẻ.
 + Giáo viên luôn lồng ghép, tích hợp giáo dục về an toàn cho trẻ 
trong mọi chủ đề, lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích vào 
chương trình giáo dục. Sưu tầm tranh ảnh, đồ dùng minh họa
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”: lồng ghép các câu hỏi. Những đồ dùng nào 
trong gia đình có thể gây nguy hiểm trẻ không được đến gần ( các đồ 
dùng sử dụng điện, phích đựng nước nóng, dao, kéo ) Giờ hoạt động ngoài trời: Chủ đề “Thực vật”: Giáo dục trẻ không được 
leo trèo lên cành cây sẽ bị ngã rất nguy hiểm vì ở ngoài trời, trẻ rất ham 
chơi nên có thể gặp các tai nạn như: Chấn thương phần mềm, rách da, gãy 
xương nguyên nhân thường do trẻ đùa nghịch, xô đẩy nhau, dùng que 
làm kiếm nghịch, đấu kiếm, chọc vào nhau và trẻ có thể vô tình chọc vào 
mắt gây chấn thương.
 + Ở thang leo, xích đu, cầu trượt cần đặt các miếng thảm xốp để 
khi trẻ tiếp đất được an toàn, không bị trầy xước khi trượt xuống sân.
 + Cô kịp thời giải thích ngay cho trẻ về sự nguy hiểm của các vật 
nhọn khi chơi, đùa nghịch hay chơi các trò chơi ngoài sân trường để trẻ 
có thể ghi nhớ ngay và cẩn thận hơn khi chơi.
Giờ ăn: Vào giờ ăn trẻ rất hiếu động háu ăn vì thế khi thức ăn mang từ 
nhà bếp lên còn nóng cô cần để nguội bớt rồi mới chia về bàn cho trẻ.
 + Kiểm tra thức ăn trước khi cho trẻ ăn, uống. Tránh cho trẻ ăn 
thức ăn, nước uống còn quá nóng.
 + Không ép trẻ ăn, uống khi trẻ đang khóc, trẻ vừa ăn, vừa cười đùa 
hoặc khi trẻ đang khóc mà cô cố ép trẻ ăn, uống đều rất dễ gây sặc cho trẻ. 
Vì thế cô phải để trẻ ăn trong tâm trạng thật thoải mái, không cố ép trẻ.
 + Khi ăn cần cho trẻ ăn ở tư thế ngồi, nhắc trẻ ăn từ từ, nhai kỹ. 
Giáo dục trẻ khi ăn không được vừa ăn, vừa đùa nghịch, nói chuyện dễ bị 
sặc, nghẹn.
 + Dị vật đường ăn thường gặp là hóc xương, nghẹn nên tôi đã trao 
đổi phối hợp với tổ nuôi, chế biến những món ăn mềm, xay nhỏ.
Giờ ngủ: Khi trẻ chuẩn bị lên giường giáo viên chú ý xem trẻ còn ngậm 
thức ăn trong miệng không, kiểm tra tay, túi quần áo xem có vật nhỏ lạ, 
các loại hạt, kẹo cứng, đồ chơi trên người trẻ tránh trường hợp khi ngủ trẻ 
trêu ghẹo nhét vào miệng, mũi, tai. Để dị vật rơi vào đường thở gây ngạt 
thở. + Giáo viên luôn bao quát trẻ không để trẻ ngủ lâu trong tư thế nắm 
sấp xuống đệm, úp mặt xuống gối sẽ thiếu dưỡng khí gây ngạt thở.
Giờ chơi tự do trong lớp: Khi chơi trong lớp, trẻ có thể gặp các tai nạn 
như dị vật mũi, tai do trẻ tự nhét đồ chơi ( sỏi, con xúc sắc, các loại hạt 
quả, đất nặn ) vào mũi, tai mình hoặc nhét vào tai bạn, mũi bạn. Trẻ hay 
ngậm hoặc chọc đồ chơi vào mồm gây rách niêm mạc miệng, hít vào gây 
dị vật đường thở, nuốt vào gây dị vật đường ăn.Vì vậy cô không cho trẻ 
cầm các đồ chơi quá nhỏ, tránh trường hợp trẻ cho vào miệng mũi.
 + Trẻ chơi tự do trong nhóm, giáo viên không cho trẻ chạy, xô đẩy 
nhau tránh va vào thành bàn, cạnh ghế, mép tủ, cạnh giá đồ chơi có thể 
gây chấn thương.
 + Bằng việc thường xuyên giám sát, ở gần trẻ tôi đã loại bỏ được 
hết những tai nạn có thể xảy ra. Đồng thời trẻ lớp tôi đã nhận biết được 
một số nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân và biết cách phòng tránh.
Giải pháp 3: Tự học tập, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về phòng 
tránh tai nạn thương tích cho trẻ.
 *Cẩm nang xây dựng trường học an toàn phòng tránh tai nạn gây thương 
tích của nhà xuất bản khoa học và xã hôi.
* Xây dựng trường học an toàn – Phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 
em. Bộ Y tế, Phòng chống tai nạn thương tích 18/11/2018
* Một số biện pháp xây dụng trường học an toàn phòng tránh tai nạn gây 
thương tích cho trẻ em của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam....) và một số 
bài tuyên truyền phòng chống tai nạn gây thương tích cho trẻ em.. .)
 - Giáo viên mầm non là người trực tiếp chăm sóc trẻ khi ở lớp, 
Giáo viên cũng phải tham gia các lớp tập huấn về Y tế để nâng cao kiến 
thức vế cách sơ cứu kịp thời nếu trẻ không may gặp tai nạn. Giáo viên 
phải được tập huấn kiến thức và kĩ năng về phòng và xử trí ban đầu một 
số tai nạn thường gặp như xặc, bỏng, gãy xương Hằng năm, nhà trường cần phối hợp với y tế địa phương tập huấn, nhắc lại cho giáo viên về nội 
dung này.
 - Khi trẻ bị tai nạn phải bình tĩnh xử trí sơ cứu ban đầu tại chỗ, 
đồng thời báo cho cha mẹ và y tế nơi gần nhất để cấp cứu kịp thời cho trẻ.
 - Tham mưu với ban giám hiệu đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm 
trang thiết bị phòng, tránh tai nạn, thương tích ( băng, nẹp cứu thương ) 
củng cố và phát triển phòng Y tế để đáp ứng được nhiệm vụ phòng, tránh 
tai nạn, thương tích, phát hiện và xử lý kịp thời khi có tai nạn thương tích 
xảy ra trong nhà trường.
 - Từ những buổi tập huấn rất hữu ích và những tài liệu mà nhà 
trường cung cấp với ý thức tự học tự bồi dưỡng bản thân tôi đã tự nâng 
cao được kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích và biết cách xử lý 
kịp thời các tai nạn không may xảy đến với trẻ.với các tài liệu
(Ảnh 5: Giải pháp 3: Sơ cứu ban đầu về phòng tránh gây thương tích cho 
 trẻ)
 *Giải pháp 4: Tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh:
 Ngoài công tác tuyên truyền trên loa đài, khẩu hiệu, tranh áp phích, 
 tờ rơi về công tác phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ thì công tác 
 tuyên truyền với phụ huynh học sinh là một trong những biện pháp quan 
 trọng. Vì đa phần phụ huynh rất bận, nên giáo viên thường tranh thủ trao 
 đổi vào giờ đón trả trẻ về cách phòng tránh tai nạn thương tích tại nhà 
như khuyến khích phụ huynh dán những cảnh báo nguy hiểm ở ổ điện, để 
 những vật dụng gây nguy hiểm lên cao, đúng nơi quy định nhất là các 
 loại dao kéo, phích nước, các loại thuốc .
 - Để giữ cho trẻ và thú nuôi an toàn, người lớn nên luôn luôn có 
mặt khi trẻ và thú nuôi ở cùng nhau đặc biệt là khi ở cùng với con chó.. 
Không bao giờ được để trẻ một mình ở dưới nước hoặc gần nơi nguy hiểm. Nếu gia đình nào có điều kiện nên dạy trẻ tập bơi sớm để phòng 
tránh đuối nước.
 - Nhắc phụ huynh cẩn thận khi cho trẻ ăn các loại quả có hạt, các 
loại thạch, kẹo cứng 
 - Công tác tuyên truyền phòng tránh tai nạn thương tích với phụ 
huynh là việc vừa dễ lại vừa khó, dễ vì đây là công việc hàng ngày của 
giáo viên, khó ở đây là giáo viên phải có những lời nói thuyết phục, biết 
chọn lọc những nội dung tuyên truyền thiết thực, thu hút được phụ huynh 
để phụ huynh dễ hiểu và dễ thực hiện.
 - Biện pháp tuyên truyền kết hợp với phụ huynh tại lớp giúp giáo 
viên và phụ huynh hiểu nhau hơn, từ đó giúp giáo viên thuận lợi trong 
việc giáo dục trẻ tránh những nơi nguy hiểm, không an toàn với trẻ. Giáo 
viên phối hợp với phụ huynh là việc làm rất cần thiết tạo cho trẻ một môi 
trường an toàn về sức khỏe và thân thể.
II.Tính mới, tính sáng tạo.
*Tính mới, tính sáng tạo
- Tính mới
 - Sáng kiến giúp phụ huynh có cái nhìn mới về việc đảm bảo an 
toàn tuyệt đối cho trẻ mọi lúc, mọi nơi, quan tâm và chú trọng việc đảm 
bảo an toàn cho trẻ, có kiến thức và kỹ năng khi xử lí tình huống trẻ gặp 
thương tích: Bỏng, ngã, hóc, đuối nước 
 - Nhà trường tăng cường công tác, tham mưu vận động, chú trọng 
tu sửa cơ sở, vật chất để trẻ khỏe mạnh, được đảm bảo an toàn cả về thể 
chất và tinh thần, từ đó có những lớp tập huấn và bồi dưỡng thường 
xuyên để giáo viên có kiến thức và kỹ năng xử lí tình huống bảo đảm an 
toàn cho trẻ.
-Tính sáng tạo - Thu hút được sự quan tâm và huy động các nguồn lực từ phụ 
huynh, cộng đồng xã hội tham gia vật chất, tinh thần và có các hoạt động 
thiết thực nhằm hỗ trợ nhà trường, giáo viên và trẻ, để trẻ có môi trường 
học tập và vui chơi tuyệt đối an toàn.
 - Trẻ có kiến thức, khả năng nhận biết những đồ dùng, tình huống 
nguy hiểm, từ đó có khả năng xử lí và biết cách giữ gìn an toàn cho bản 
thân và những người xung quanh.
III. Khả năng áp dụng, nhân rộng
1.Khả năng Áp dụng
 - Sáng kiến áp dụng tại lớp tôi,có thể các độ tuổi trong trường mầm 
non.
 - Khả năng vận dụng, thực hiện khi trẻ ở nhà dưới sự giúp đỡ và 
quan tâm của phụ huynh.
2. Nhân rộng : Cấp trường, Các sáng kiến có thể áp dụng các trường 
mầm non trên địa bàn huyện.
IV. Hiệu quả, lợi ích thu được doáp dụng giải pháp
1. Hiệu quả kinh tế:
- Sáng kiến có tính thuyết phục cao, thực hiện dễ dàng nhưng không đòi 
hỏi phải tốn kém kinh phí quá nhiều.
- Tiết kiệm thời gian nghiên cứu, áp dụng thực hiện hiệu quả cao hơn so 
với những giải pháp cũ.
- Giáo viên dễ dàng thực hiện và tìm hiểu, tiết kiệm chi phí và thời gian.
2. Hiệu quả về mặt xã hội:
- Phụ huynh và nhà trường có sự gắn kết để đảm bảo trẻ có một môi 
trường tuyệt đối an toàn dù là ở trường hay ở nhà. Thực hiện những biện pháp đó, giúp trẻ tích cực học tập và vui chơi trong 
môi trường luôn đảm bảo an toàn, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, phát triển 
khả năng tư duy, óc sáng tạo, độc lập, tự chủ ở trẻ.
-Từ sáng kiến đó, giáo viên có cơ hội trau dồi kiến thức phòng chống tai 
nạn thương tích, tích cực học hỏi, giao lưu với đồng nghiệp để hoàn thiện 
và bổ sung kiến thức.
- Trên đây là giải pháp của tôi trong việc “phòng tránh tai nạn thương 
tích cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non” mặc dù các giải pháp đã 
được triển khai và thực hiện trên lớp học của tôi trong năm học 20... – 
20.... và cũng đã thu được một số kết quả khả quan, song không tránh 
được những thiếu sót, rất mong được sự góp ý của các cấp lãnh đạo và 
chị em đồng nghiệp để tôi làm tốt hơn nữa trong việc phòng tránh tai nạn 
thương tích ở trẻ trong trường mầm non.
 Tôi xin chân thành cảm ơn !