Sáng kiến kinh nghiệm Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn

doc 18 trang Hạ Thu 02/04/2026 80
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn

Sáng kiến kinh nghiệm Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn
 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
 1.Cơ sơ lý luận.
 Như chúng ta đã biết:Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động thể 
chất là một hoạt động hết sức gần gũi với trẻ, được trẻ yêu thích và hứng thú. 
Giúp trẻ có một cơ thể khỏe khoắn và tinh thần thỏa mái. Có thể coi hoạt động 
thể chất là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
 Trên nền tảng chương trình giáo dục thể chất đặt ra, với những phương pháp 
được sử dụng hợp lý thì chúng ta cần tìm thêm một số hình thức khác để cho các 
em có thể tập luyện nâng cao sức khỏe, phục vụ tốt cho việc học tập. Với lứa 
tuổi mầm non, lứa tuổi “ học mà chơi” “chơi mà học” càng đòi hỏi người giáo 
viên cần phải đưa vào nhiều hình thức phong phú hơn, đa dạng hơn để thu hút 
sự hứng thú của trẻ, phụ huynh lại có xu hướng quá nuông chiều con nên một số 
cháu quá hiếu động, một số cháu lại quá nhút nhát nên ngay từ đầu năm học tôi 
đã trăn trở để tìm ra hình thức giúp trẻ vừa phát triển thể chất tốt vừa cân bằng 
tâm sinh lý. Với vốn kinh nghiệm nhiều năm tập luyện khí công và yoga của bản 
thân, tôi đã quyết định mạnh dạn cho trẻ làm quen với yoga bởi những nghiên 
cứu cho thấy rằng, tập yoga giúp bé có được sự tập trung tuyệt vời. Trẻ sẽ học 
được cách điều khiển cảm xúc, suy nghĩ tích cực trong mọi tình huống. Một bài 
yoga trong vòng 5 phút sẽ giúp bé vận động, thở, thư giãn và đưa bé về trạng 
thái cân bằng. Yoga cũng giúp trẻ học cách lắng nghe và điều chỉnh cơ thể, các 
bài tập yoga tạo ra môi trường học nhóm cho bé, nhất là những động tác cần đến 
sự hỗ trợ của nhau.
 2.Cơ sở thực tiễn.
Trong thực tế, các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ rất phong phú, đa dạng 
và được các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục mầm non nghiên cứu nên rất 
phù hợp với trẻ. Giáo viên dễ dàng lựa chọn các nội dung để đưa vào các hoạt 
động cho trẻ. Trong năm học này, bản thân tôi được giao phụ trách trẻ lứa tuổi 
mẫu giáo lớn. Lứa tuổi này rất thông minh, hiếu động, nhiều trẻ bị ảnh hưởng 
bởi tác động của các yếu tố bạo lực bên ngoài môi trường sống nên chúng tôi sẽ 
cần phải tìm cách để vừa phát triển vận động, vừa điều tiết được tâm sinh lý cho 
trẻ.Vì vậy, tôi đã cho trẻ làm quen với yoga để giải quyết mâu thuẫn đó
 Với vốn hiểu biết của nhiều năm luyện tập, tìm hiểu về yoga tôi đã thử nghiệm 
cho trẻ làm quen với một số động tác yoga, tôi nhận thấy tâm thế của trẻ tốt, trẻ 
dễ dàng tiếp nhận thông tin và tích cực tham gia với những động tác mới lạ. Hơn 
 1/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
nữa, với sự phát triển của xã hội, phong trào rèn luyện sức khỏe, sự giao lưu là 
hết sức cần thiết. Vì thế, tôi sẽ lựa chọn nội dung cho trẻ làm quen với yoga 
trong các hoạt động như một hình thức mới bổ trợ, làm mới giúp trẻ phát triển 
đồng đều cả về thể chất và tinh thần mà không ảnh hưởng đến các nội dung 
trong chương trình giáo dục mầm non, không ảnh hưởng đến các vận động cơ 
bản đang thực hiện.
 Trên thực tế, sau khi trẻ hoạt động vui chơi rất cần thiết một hoạt động tĩnh để 
trẻ được điều hòa cơ thể và đến với giờ ăn một cách nhẹ nhàng và thư thái nhất 
nên đây chính là thời điểm rất tốt để đưa trẻ đến với yoga.
Đưa yoga đến với trẻ như một hình thức mới nhằm thu hút sự chú ý tập trung 
của trẻ giúp giáo viên điều hành, bao quát, đảm bảo an toàn cho trẻ đặc biệt đối 
với lứa tuổi mẫu giáo lớn.
 Chính vì vậy, tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu: “Một số hình 
thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho trẻ làm quen 
với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
II.Mục đích nghiên cứu.
 Đề tài này đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục mầm non mới- đi 
sâu vào việc lấy trẻ làm trung tâm, dạy trẻ theo hướng tích cực hoạt động, đòi 
hỏi người giáo viên phải đảm bảo tổ chức cho trẻ hoạt động có hiệu quả nhất.
 Đề tài này nhằm giúp trẻ tăng cường và duy trì độ dẻo dai, linh hoạt, đồng 
 thời còn giúp trẻ có một hình thể cân đối, đảm bảo sự hoàn thiện về thể chất 
 kéo dài suốt đời. Hơn nữa, đề tài còn giúp trẻ có một tinh thần sảng khoái, phát 
 triển kĩ năng làm việc tập thể, tự kiềm chế, giúp trẻ tự tin, phát huy tính tích cực 
 hoạt động của trẻ.
 Giúp các giáo viên tham gia luyện tập cùng trẻ tăng khả năng tập trung. 
 Khi tham gia vào những tư thế hay các chuyển động cụ thể của yoga, cơ thể con 
 người phát ra những tín hiệu thần kinh, mang lại sự thư thái cho não bộ, đồng 
 thời phá vỡ tất cả mọi rào cản tinh thần do áp lực hay stress gây ra.
 Đặc biệt, đề tài này còn giúp các bậc phụ huynh vừa có thể chia sẻ những 
 phút giây quý báu với con trẻ vừa rèn luyện sự dẻo dai và săn chắc cho cơ thể. 
 Trẻ con thường cảm thấy thích thú khi được tham gia vào các hoạt động của 
 cha mẹ, và yoga là phương thức hoàn hảo để bạn và con có thể rèn luyện sức 
 khỏe và chơi đùa cùng nhau.
III. Đối tượng nghiên cứu
 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc 
cho trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 2/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
IV.Đối tượng khảo sát nghiên cứu.
Đối tượng khảo sát, thực nghiệm là trẻ 5-6 tuổi lớp A4 trường mầm non nơi tôi 
công tác. 
V. Phương pháp nghiên cứu
 Trước hết, tôi dùng phương pháp khảo sát, đánh giá, đưa ra giải pháp.
 Sau đó tôi nghiên cứu lý luận: Tìm hiểu, phân tích, tổng hợp các tài liệu 
liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Tìm gặp chuyên gia để xin tư vấn một số động 
tác giúp trẻ làm quen với yoga. 
 Phương pháp phỏng vấn, đàm thoại.
 Phương pháp quan sát
 Phương pháp điều tra.
 Phương pháp thống kê
 VI. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nghên cứu: Đề tài được thực hiện áp dụng tại lớp mẫu giáo lớn 5-6 
tuổi A4
-Kế hoạch nghiên cứu đề tài: Được nghiên cứu từ tháng 8/ 2019 đến tháng 
6/2020
 PHẦN II: NHỮNG HÌNH THỨC ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Những nội dung lí luận liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu tổng kết 
kinh nghiệm. 
 Để nghiên cứu tìm ra một số hình thức giúp trẻ 5-6 tuổi nâng cao chất lượng 
 hoạt động thể chất thì ngay từ đầu năm học tôi đã bám sát vào chương trình 
 giáo dục mầm non , kế hoạch xây dựng lớp học lấy trẻ làm trung tâm và gặp 
 gỡ chuyên gia Yoga để tìm hiểu về Yoga .
 Yoga tốt cho mọi lứa tuổi kể cả với trẻ nhỏ. Tập yoga giúp tăng cường và 
 duy trì độ dẻo dai, linh hoạt cho trẻ nhỏ, giúp trẻ có một hình thể cân đối, 
 đảm bảo sự hoàn thiện về thể chất kéo dài suốt đời. Trẻ sống trong môi 
 trường cuộc sống hiện đại cũng bị ảnh hưởng bởi lối sống gấp gáp, căng 
 thẳng. Đặc biệt, đối với những đứa trẻ “bận rộn” trong cuộc sống hiện đại, 
 yoga được xem như một “công cụ” giúp chúng đối mặt và vượt qua được 
 những áp lực. Laurie Jodan – một chuyên gia về Yoga cho biết: “Yoga mang 
 lại rất nhiều lợi ích cho trẻ em. Về cơ bản, nó tạo ra nền tảng cho một cuộc 
 3/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 sống khỏe mạnh và mang lại cho trẻ em nguồn năng lượng để đối phó với áp 
 lực và stress do cuộc sống hiện đại mang lại”.Ngoài ra, Yoga còn giúp trẻ 
 sống thân thiện và hòa đồng với mọi người và môi trường xung quanh.
 Điều tuyệt diệu nhất ở yoga đối với trẻ em mà các môn thể thao khác 
không có được? Đó là bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể tham gia tập yoga - nó 
không đòi hỏi con bạn phải là một vận động viên khỏe mạnh hay khéo léo. Bọn 
trẻ chỉ việc tập luyện theo đúng tình trạng và độ tuổi của mình. Ích lợi của yoga 
chắc chắn sẽ khiến các phụ huynh hài lòng.
 Hoàn toàn khác với các loại yoga khác, Yoga trẻ em là những bài tập 
động tác dựa trên nền tảng yoga nhưng vẫn rất vui nhộn, cá tính và phù hợp với 
lứa tuổi thiếu nhi.Ngoài những động tác, tư thế giúp trẻ vận động một cách thoải 
mái, yoga còn hướng các em đến một mục tiêu, đó là hoàn thiện nhân cách. Đó 
là biết cư xử lễ phép với mọi người xung quanh, yêu mến bạn bè, tự tin trong 
cuộc sống và biết cảm thông, chia sẻ với những người bất hạnh hơn mình. Đây 
cũng là một phương pháp giúp các bé có vấn đề về tâm sinh lý (tự kỷ, tăng 
động ), có dịp được bộc lộ bản thân và hoà đồng trở lại
 Thời gian tập cho mỗi động tác là từ 1 đến 5 phút, và một buổi tập chỉ nên 
tối đa từ 15 đến 25 phút. Thời điểm tập lí tưởng với bé là trước khi ăn trưa.
 Đừng chú trọng quá vào các động tác mà hãy tập cho bé thở đúng 
cách.Luôn dặn bé hít thở đều đặn, không nín thở trong lúc tập.
 Hãy để bé bắt chước các động tác của bạn, như thế sẽ dễ dàng hơn với 
bé.Hãy đặt tên từng động tác yoga cho bé theo cách mà bé nhớ nhanh nhất.
 Không tạo áp lực khi bé tập, hãy quan sát và điều chỉnh cường độ tập sao 
cho phù hợp với thể chất của bé. Hãy để bé tập yoga một cách tự nhiên và luôn 
khích lệ bé.
 Yoga Trẻ em được kết hợp giữa Yoga, âm nhạc và các trò chơi vui nhộn. 
Những bài tập sẽ giúp trẻ tăng sự nhanh nhẹn, trí thông minh và tính chủ động. 
Yoga trẻ em chắc chắn là khác với yoga dành cho người lớn.
 Và đây là sự khác biệt giữa yoga người lớn và trẻ em:
 Người lớn Trẻ em
Không gian Yên tĩnh Cũng có những khoảnh khắc 
 yên tĩnh nhưng chủ yếu là vui 
 nhộn, phù hợp với thiếu nhi
Âm nhạc Nhẹ nhàng, thư thái Vui nhộn, sôi động
Tính chất Ở các lớp học dành cho Các em bé tập yoga thích làm 
 người lớn tất cả mọi người việc cùng nhau, thích liên kết, 
 4/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 thực hiện các động tác và thích hợp tác và đó là một cơ 
 tập trung trên thảm riêng hội tuyệt vời để thực hành hợp 
 của họ. tác, thân thiện, và lòng từ bi .
Đặc tính Giờ tập yoga của người Không giống những giờ học của 
 lớn được bắt đầu bằng sự người lớn, tiết học yoga cho trẻ 
 tĩnh lặng và các bài tậpđi bắt đầu bằng những bản nhạc 
 sâu vào kỹ thuật, hơi thở. vui nhộn theo những câu chuyện 
 cổ tích, mô phỏng hoạt động của 
 các loài động vật. Yoga vơi trẻ 
 không quá chúý đến động tác, 
 chỉ cần trẻ thở đều đặn.
II.Khảo sát thực trạng
1.Thuận lợi
 Ban giám hiệu quan tâm tạo điều kiện và đầu tư đầy đủ về cơ sở vật chất: 
máy vi tính phục vụ dạy học, loa đài, đồ dùng phục vụ cho việc chăm sóc, giáo 
dục trẻ. Đồng thời, BGH luôn khuyến khích giáo viên các lớp sáng tạo và sát sao 
với mọi hoạt động liên quan đến trẻ.
 Nhà trường tổ chức cho cán bộ- giáo viên- nhân viên tập yoga tại trường 
và bản thân tôi cũng tham gia tích cực và đều đặn nên có vốn kiến thức cơ bản 
về bộ môn này. 
 Bản thân tôi đã tốt nghiệp chương trình đại học giáo dục mầm non, có vốn 
hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lí trẻ, trải qua nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. 
Hơn nữa, tôi đã tham gia học và tập luyện khí công, yoga nhiều năm tại trung 
tâm có uy tín , hiểu rõ lợi ích và những điều cần biết khi cho trẻ luyện tập yoga 
nên tôi đã có ý tưởng lồng ghép vào các hoạt động cho trẻ như một hình thức 
mới nhằm hỗ trợ, bổ sung, nâng cao tính tự chủ hành vi của trẻ. 
 Và hơn hết tôi cũng có con gái 6 tuổi, đã cho tham gia tập luyện tại câu 
lạc bộ Yoga kid, được các chuyên gia trực tiếp hướng dẫn và tôi đã xin ý kiến 
chuyên gia và được tư vấn đầy đủ về kiến thức yoga trẻ em. Ngoài ra tôi còn 
tham khảo bằng hình, tư liệu và đúc rút kinh nghiệm từ con của mình để chọn 
lọc động tác phù hợp nhất cho các bé.
 Đa số phụ huynh quan tâm tới con em mình, phối hợp chặt chẽ với các 
giáo viên trong lớp để cùng dạy trẻ. 
 5/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
2. Khó khăn
 Một số trẻ vào học sau các bạn, vẫn còn nhiều trẻ đi học muộn, nghỉ học 
dài, đi học chưa đều nên chưa tham gia hoạt động với lớp thường xuyên, do vậy 
kết quả trên trẻ chưa đồng bộ. 
 Một số trẻ cá biệt, quá cá tính hoặc gia đình quá nuông chiều nên việc ứng 
dụng còn hạn chế.
 Trình độ của phụ huynh chưa đồng đều, số phụ huynh ở nhà và làm nghề 
tự do chiếm tỉ lệ cao nên sự tác động đến đứa trẻ là chưa đồng đều.
3. Thực trạng của trẻ trước khi thực hiện đề tài.
 Ngay từ đầu năm học, tôi đã khảo sát trẻ cả về thể chất và tinh thần, test 
khả năng tập trung chú ý trên tổng số 30 trẻ và có kết quả như sau.
 Biểu 1: Kết quả khảo sát thực trạng của trẻ trước khi thực hiện đề tài.
 Thứ Kết quả 
 tự Nội dung Số trẻ Tỷ lệ
 1 Trẻ lười vận động 8 27%
 2 Trẻ tăng động 12 40%
 3 Trẻ nhút nhát 15 50%
 4 Trẻ chậm nói 4 13%
 5 Tâm lý không an toàn 6 20%
 6 Trẻ hay mắc bệnh hô hấp 20 67%
 7 Trẻ suy dinh dưỡng 4 13%
 8 Trẻ ngại tiếp xúc 5 17%
 Qua bảng tổng hợp kết quả trên, tôi nhận rõ cần phải tìm ra giải pháp để giải 
quyết các vấn đề về sức khỏe và tâm lý cho trẻ.
III Một số hình thức giúp trẻ mẫu giáo lớn làm quen với yoga
I.Các hình thức chính của đề tài.
 STT Hoạt động Các bài tập, trò chơi
 1 Thể dục sáng Hô hấp: Hoa sen
 Tay: Tay đẹp
 Chân: Cái cây
 Bụng, lườn:
 - Ngọn nến
 6/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 - Con tôm
 - Bé xinh
 - Cây nghiêng
 - Con sên
 - Núi cao
 2 Hoạt động học * Lồng ghép vào các giờ học
 (Giờ học thể dục và lồng * Trò chơi vận động:
 ghép trong các giờ học 
 - Chiếc gậy thần kỳ
 khác)
 - Tài xế siêu hạng
 - Nông trại vui vẻ
 - Trồng cây
 - Nhà vô địch
 - Làm chú phi công
 3 Hoạt động ngoài trời - Cái cây
 - Ngọn nến lung linh
 - Con tôm
 - Cây nghiêng
 4 Hoạt động góc Góc riêng tư
 5 Hoạt động chuyển tiếp Yoga thư giãn
 6 Hoạt động chiều - Bé ngoan
 - Tay đẹp
II.Hình thức cụ thể.
1.Sử dụng trong giờ học.
1.1.Hoạt động thể dục sáng:
 Với đặc tính riêng của yoga trẻ em, tôi chỉ lựa chọn 9 động tác rất đơn 
giản mà hiệu quả để cho trẻ làm quen với yoga vào thể dục sáng. 
 7/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 Các động tác này đều có trong chương trình xong giáo viên chỉ cần lưu ý 
nhắc trẻ hít thở điều hòa.
 Động tác hô hấp: Hoa sen(Ảnh 1)
 Động tác tay: Tay đẹp(Ảnh 2)
 Động tác chân: Cái cây(Ảnh 3)
 Động tác bụng lườn: Ngọn nến (Ảnh 4)
 Động tác bụng lườn: Con tôm(Ảnh 5)
 Động tác bụng lườn: Bé xinh(Ảnh 6)
 Động tác bụng lườn: Cây nghiêng(Ảnh 7)
 Động tác bụng lườn: Con sên(Ảnh 8)
 Động tác bụng lườn: Núi cao(Ảnh 9)
1.2 Hoạt động chung
 Tôi sẽ lồng ghép yoga vào các hoạt động chung của trẻ, như vậy vừa 
không ảnh hưởng đến chương trình giáo dục, vừa không ảnh hưởng đến thời 
gian biểu, thời khóa biểu của trẻ mà lại đưa yoga đến với trẻ nhẹ nhàng, tự nhiên 
nhất.
 Với các môn học tĩnh như: Làm quen chữ cái, làm quen môi trường xung 
quanh, làm quen với toán, văn học tôi sử dụng lồng ghép một số động tác vào 
giờ hoạt động để trẻ được vận động, thay đổi tư thế giúp trẻ được hoạt động nhịp 
nhàng giữa động và tĩnh.
 Ví dụ như trong giờ làm quen với xung quanh đề tài: Tìm hiểu về không 
khí. Sau khi cho trẻ tìm hiểu, tôi đã cho trẻ tập hít thở sâu để hỗ trợ, bổ xung cho 
nội dung bài dạy và giúp trẻ nâng cao khả năng tập trung trong giờ học.
 Khi cho trẻ sử dụng động tác hít thở sâu của yoga, trẻ sẽ cảm nhận rõ nét 
không khí quan trọng đối với cơ thể bé như thế nào. Trẻ sẽ cảm thấy thư thái, 
tiếp thu bài tốt hơn.
 *Giờ khám phá khoa học: Không khí- Các bé lớp MG Lớn A4 (Ảnh 10)
 Hay trong giờ khám phá khoa học chủ đề: Bản thân.
 Tôi đã lồng ghép cho trẻ sử dụng một số động tác để khám phá bản thân 
mình rồi tự đưa ra nhận xét.(Ảnh 11)(Ảnh 12)
 Trong giờ làm quen với văn học chủ đề giao thông
 Sau khi trẻ đọc thơ bài: Lái máy bay, giáo viên có thể sử dụng động tác 
yoga để thay đổi tâm thế cho trẻ. Đây là một hình thức đưa yoga đến trẻ một 
cách nhẹ nhàng và được trẻ tiếp nhận rất tích cực.
 * Hình ảnh minh họa trẻ làm động tác máy bay(Ảnh13)
 8/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 Trong giờ làm quen với chữ cái, tôi thật bất ngờ khi cho trẻ chơi trò chơi 
tạo chữ bằng các bộ phận trên cơ thể, rất nhiều trẻ đã sử dụng các động tác yoga 
mà trẻ từng được tập luyện để thực hiện. Điều đó đã chứng minh rằng, yoga có 
một sức hút đặc biệt đối với trẻ. Tôi càng nhận thức rõ ràng rằng, khi đưa càng 
nhiều hình thức mới lạ vào sẽ càng hấp dẫn và gây hứng thú đối với trẻ. 
 Không thể đưa hết các minh chứng, xong đây cũng là một số ví dụ mà tôi 
đã sử dụng lồng ghép yoga vào hoạt động chung cho trẻ của lớp mình .
1.3 Vận dụng yoga vào trò chơi vận động cho trẻ
 Tôi đã sáng tác một số trò chơi dựa trên nền tảng sử dụng động tác 
yogakid vào các giờ hoạt động chung cho trẻ.Tôi còn sưu tầm các bài nhạc sôi 
động của yoga nước ngoài dùng khi cho trẻ chơi các trò chơi.
 Trò chơi 1: Chiếc gậy thần kỳ
* Mục đích- yêu cầu: 
 Trẻ được củng cố một số động tác yoga đã học.
 Rèn khả năng phản xạ, tố chất nhanh nhẹn cho trẻ.
* Chuẩn bị:
 Gậy, mũ cho trẻ chỉ huy, nhạc vui nhộn, sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn 
cho trẻ.
* Hình thức:
 Trẻ đứng thành 2 hàng dọc hoặc vòng tròn
* Cách chơi:
 Khi nhạc dừng là trẻ phải dừng lại ở một động tác yoga bất kỳ. Bạn hoặc 
một bé nào đó trong nhóm có thể cầm cây gậy và đóng vai Harry Porter, mỗi lần 
vung gậy là các bé khác phải đổi sang tư thể yoga khác.
*Minh họa(Ảnh 14)
 Trò chơi 2: Tài xế siêu hạng
* Mục đích- yêu cầu: 
 - Trẻ được củng cố động tác yoga đã học.
 - Rèn khả năng phối hợp hông- chân.
 - Phát triển tố chất khéo léo cho trẻ.
* Chuẩn bị:
 - Vạch đích, vạch xuất phát, vô lăng cho trẻ cầm . 
 - Nhạc vui nhộn chủ đề giao thông.
 - Sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn cho trẻ.
* Hình thức:
 9/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
Chia trẻ thành 2-3 đội hoặc cho 2 cháu thi đua.
* Cách chơi:
Các cháu tay cầm vô lăng, ngồi lưng thẳng, chân duỗi ra. Khi có hiệu lệnh, tay 
lái vô lăng, dung sức của hông và chân để tiến lên đích. Ai về trước sẽ thắng.
*Minh họa: Ảnh 15
 Trò chơi 3: Nông trại vui vẻ
* Mục đích- yêu cầu: 
 - Trẻ được củng cố động tác yoga đã học.
 - Rèn khả năng phối hợp hông- chân.
 - Phát triển tố chất khéo léo cho trẻ.
* Chuẩn bị:
Sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn cho trẻ . Nhạc yoga kid cho trẻ chơi.
* Hình thức:
Chơi cả lớp hoặc từng nhóm.
* Cách chơi:
Khoảng cách giữa 2 tay bằng vai, khoảng cách 2 chân bằng hông, và có thể cho 
bé di chuyển trái phải hoặc tiến lên lùi xuống trong tư thế này để giống sự di 
chuyển của các con vật theo yêu cầu của cô.
* Minh họa: Ảnh 16
 Trò chơi 4: Trồng cây
* Mục đích- yêu cầu: 
 - Trẻ được củng cố động tác yoga đã học.
 - Rèn khả năng phối hợp đồng đội.
 - Phát triển tố chất khéo léo, bền bỉ cho trẻ.
 - Rèn cho trẻ tính kiên nhẫn, biết làm theo yêu cầu của cô.
* Chuẩn bị:
 Sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn cho trẻ . Nhạc yoga kid cho trẻ chơi.
* Hình thức:
 Chơi cả lớp hoặc từng nhóm đứng theo hình tròn.
* Cách chơi:
 Đứng chắc 1 chân trên sàn nhà, chân còn lại gác nhẹ lên bàn chân kia, hoặc có 
thể đặt lên đùi trong của chân kia, phía trên hoặc dưới đầu gối đều được.
Hãy giúp bé tưởng tượng chân trụ là thân cây gắn chặt gốc vào đất, và dang tay 
ra làm các nhánh cây. Cô có thể nâng cao yêu cầu như vẫy lá cây hay tạo thành 
khóm cây có số lượng theo yêu cầu của cô.
* Minh họa: Ảnh 17
 10/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 Trò chơi 5: Nhà vô địch
* Mục đích- yêu cầu: 
 - Trẻ được củng cố động tác yoga đã học.
 - Phát triển tố chất bền bỉ cho trẻ.
 - Rèn cho trẻ tính kiên nhẫn, biết làm theo yêu cầu của cô.
* Chuẩn bị:
 Sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn cho trẻ . Nhạc yoga kid cho trẻ chơi.
* Hình thức:
 Chơi cả lớp hoặc từng nhóm đứng theo hang ngang, lưu ý khoảng cách đủ 
rộng giữa các trẻ.
* Cách chơi:
 Nằm ngửa, đưa chân lên trời bằng cách để tay hỗ trợ sau lưng. Có thể lắc chân 
cho giống với hình ảnh ngọn lửa. Và có thể gác chân như tư thế cái cây để làm 
cái cây ngược.
* Minh họa: Ảnh 18
 Trò chơi 6: Làm chú phi công
* Mục đích- yêu cầu: 
 - Trẻ được củng cố động tác yoga đã học.
 - Bài tập này giúp cột sống dẻo dai.
 - Rèn cho trẻ tính kiên nhẫn, biết làm theo yêu cầu của cô.
* Chuẩn bị: Sàn tập sạch sẽ, êm ái, an toàn cho trẻ . Nhạc yoga kid cho trẻ chơi.
* Hình thức: Chơi cả lớp hoặc từng nhóm đứng theo hang ngang, lưu ý khoảng 
cách đủ rộng giữa các trẻ.
* Cách chơi: Bé nằm sấp, mô phỏng động tác của máy bay bằng cách đặt bụng 
làm trọng tâm, hai tay dang rộng hai bên, từ từ hai tay và hai chân lên cao, đầu 
ngẩng lên, có thể nghiêng người sang phải, sang trái giống hình ảnh máy bay 
đang lượn trên bầu trời theo yêu cầu của cô. 
* Minh họa: Ảnh 19
2.Sử dụng ngoài giờ học
2.1 Sử dụng yoga trong hoạt động ngoài trời
 Trong thời gian biểu của trẻ trong một ngày, hoạt động ngoài trời là thời 
gian trẻ được tự do nhất, do đó, đây cũng là khoảng thời gian dễ xảy ra mất an 
toàn nhất đối với trẻ bởi đặc điểm của đa số trẻ là rất hiếu động. 
 Vì vậy, tôi đã lựa chọn cho trẻ hình thức sử dụng yoga theo từng nhóm trẻ.
 + Đối với những cháu quá hiếu động, tôi sẽ hướng trẻ đến với động tác đơn 
lẻ, trẻ vẫn được vận động xong không cần thời gian dài mà vẫn có thể đưa trẻ về 
trạng thái cân bằng.
 11/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
*Minh họa:Tư thế cái cây(Ảnh 20)
 Tư thế ngọn nến lung linh(Ảnh 21)
 Tư thế con tôm(Ảnh 22)
 Tư thế cây nghiêng(Ảnh 23)
2.2 Sử dụng yoga trong hoạt động góc
 Hoạt động góc là một trong những nội dung của kế hoạch giáo duc một ngày 
của trẻ. Thường thì những bé hiếu động hay những bé quá nhút nhát sẽ được tôi 
đặc biệt quan tâm giúp đỡ trong khoảng thời gian này. Hoạt động góc chiếm khá 
nhiều thời gian nên giáo viên có thể tiếp cận cá nhân để quan sát, điều chỉnh 
cường độ tập sao cho phù hợp với thể chất của mỗi trẻ. Tập yoga còn giúp trẻ 
hoạt bát và chủ động trong các hoạt động và nâng cao khả năng giao tiếp cho trẻ 
nhút nhát. 
 Và một lợi ích tôi rất tâm đắc của yoga là hoàn thiện nhân cách. Đó là biết 
cư xử lễ phép với mọi người xung quanh, yêu mến bạn bè, tự tin trong cuộc 
sống và biết cảm thông, chia sẻ với những người bất hạnh hơn mình. Đây cũng 
là một phương pháp giúp các bé có vấn đề về tâm sinh lý (tự kỷ, tăng động ), 
có dịp được bộc lộ bản thân và hoà đồng trở lại.
 Ngay từ đầu năm học tôi đã thiết kế cho các bé góc riêng tư. Tại góc này, 
bé có thể nghỉ ngơi, sống “chậm lại” khi bé muốn (dĩ nhiên trong giới hạn cho 
phép). Điều đó làm cho tôi càng tận dụng đưa yoga đến với trẻ trong thời gian 
này.(Ảnh 24)
2.3 Sử dụng yoga trong hoạt động chuyển tiếp
Yoga cũng có thể được đưa đến trẻ vào thời gian thư giãn, chuyển tiếp giữa các 
hoạt động như sau giờ thể dục sang hay trước giờ ăn trưa giúp trẻ trở về trạng 
thái cân bằng.
*Minh họa: Ảnh 25, Ảnh 26
2.4 Sử dụng yoga trong hoạt động trả trẻ
 Yoga cũng được tổ chức vào giờ trả trẻ. Khi đó lớp vắng, một số cháu về 
muộn. Chỉ còn 1 cô trả trẻ thì đây là thời điểm rất lý tưởng, là hình thức mới lạ, 
hấp dẫn để đảm bảo an toàn, hướng sự tập trung của trẻ và cũng giúp giáo viên 
giảm stress sau một ngày ở lớp.
 Đây chính là thời gian giáo viên được phép cho trẻ tập luyện yoga bài bản 
nhất với tất cả các động tác tôi đã lựa chọn để sử dụng trong các hoạt động.
 Trong thời gian này tôi còn chọn lọc âm nhạc phù hợp để trẻ tập luyện 
yoga hào hứng hơn.
 12/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 Với đặc điểm tâm sinh lý và đặc tính yoga trẻ em, tôi đã sưu tầm, chọn lọc 
một số bản nhạc không lời để giáo viên và phụ huynh có thể sử dụng cho trẻ khi 
luyện tập. 
 Nhạc yoga không lời
 Bài 1: Ngày mới/ Bài 2: Giấc mơ
 Bài 3: Cầu vồng/ Bài 4: Ánh sáng
 Bài 5: Nhịp điệu/ Bài 6: Niềm vui
 Bài 7: Vầng thái dương/ Bài 8: Hãy đến với trái đất/ Bài 9: Yoga
 Sau đây là một số bài tập yoga tôi đã sử dụng cho trẻ trong giờ trả trẻ 
(Ảnh 27,28)
 Trong hoạt động trả trẻ tôi thường cho trẻ làm quen với những động tác 
thư thái để trẻ trở về trạng thái cân bằng sau một ngày hoạt động.
Trong năm học này, do ảnh hưởng chung của đại dịch covit 19 nên học sinh cả 
nước đều nghỉ đại dịch, trong khi trẻ nghỉ dịch nhưng không nghỉ học dưới sự 
chỉ đạo của sở, phòng, nhà trường chúng tôi đã lập nhóm zalo, nhóm zoom của 
lớp để dạy các con học qua zoom, chuyển tải những nội dung ở lớp qua zalo, 
những hoạt động ở lớp cho phụ huynh biết được. Tôi cũng đã gửi nhạc yoga về 
nhà cho phụ huynh mở cho bé hát tập luyện tại nhà, giúp trẻ thư giãn và hạn chế 
xem tivi, ipap chơi các trò chơi điện tử.
 Kết quả đạt được là: Phụ huynh rất tin tưởng cùng phối hợp với giáo viên, 
tỷ lệ trẻ học qua Zoom là 23/30 trẻ. Tỷ lệ trẻ học qua zalo là 30/30 trẻ. Không 
chỉ vậy phụ huynh còn quay rất nhiều video trẻ đang tập yoga với nhiều động 
tác thư giãn .
 Trên đây là một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông 
qua việc cho trẻ làm quen với yoga mà tôi đúc kết được trong quá trình nghiên 
cứu, dạy học và đã được đưa vào sử dụng. Các bài tập và trò chơi vận động tôi 
đưa ra được ban giám hiệu nhà trường và đồng nghiệp đánh giá rất cao, luôn 
luôn được trẻ mong đợi để được trải nghiệm, được chơi và thể hiện mình trong 
đó. 
 Qua các bài tập, trò chơi tôi đều nhìn thấy trên gương mặt trẻ những nụ 
cười rạng rỡ.Trong mỗi bài tập, mỗi trò chơi đều đem đến cho trẻ bao điều thú 
vị, giúp giờ học thêm sinh động, hấp dẫn và cuốn hút trẻ hơn. Trẻ được phát huy 
tính tích cực hoạt động và tôi nhận thấy sự tiến bộ rõ nét của mỗi trẻ. Trẻ tự tin 
hơn, tập trung hơn, điều khiển cảm xúc, suy nghĩ tích cực hơn. Tôi nhận thấy rõ 
trẻ biết lắng nghe và điều chỉnh cơ thể và luôn ở trạng thái cân bằng. Các bài 
tập, trò chơi có vận dụng yoga đã thực sự lôi cuốn, hấp dẫn trẻ, trẻ mong được 
 13/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
đến lớp và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động. Trẻ cảm thấy rằng mỗi ngày 
đến lớp là một ngày vui.
 Sau khi đưa Yoga vào các hoạt động hàng ngày của trẻ tôi nhận thấy cả 
thể chất và tinh thần của trẻ được cải thiện rõ rệt.
 PHẦN III. KẾT QUẢ VÀ KHUYẾN NGHỊ
I.Kết quả thực hiện.
1.Về phía trẻ
 Biểu đồ 3: So sánh kết quả đánh giá trẻ đầu năm và cuối năm
 Kết quả 
 STT Nội dung Đầu năm Cuối năm
 Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ
 1 Trẻ lười vận động 8 27% 1 3,3%
 2 Trẻ tăng động 12 40% 2 6,6%
 3 Trẻ nhút nhát 15 50% 1 3,3%
 4 Trẻ chậm nói 4 13% 0 0%
 5 Tâm lý không an toàn 6 20% 1 3,3%
 6 Trẻ hay mắc bệnh hô hấp 20 67% 3 10%
 7 Trẻ suy dinh dưỡng 4 13% 1 3,3%
 8 Trẻ ngại tiếp xúc 5 17% 1 3.3%
 Nhìn vào biểu đồ ta nhận thấy rõ ràng các tiêu chí của trẻ đều giảm đi rất 
nhiều chứng tỏ kết quả đạt được rất khả quan.
 ✓ Tiêu chí 1: Trẻ lười vận động
 ✓ Tiêu chí 2: Trẻ tăng động
 ✓ Tiêu chí 3: Trẻ nhút nhát
 ✓ Tiêu chí 4: Trẻ chậm nói
 ✓ Tiêu chí 5: Tâm lý không an toàn
 ✓ Tiêu chí 6: Trẻ hay mắc bệnh hô hấp
 ✓ Tiêu chí 7: Trẻ suy dinh dưỡng
 ✓ Tiêu chí 8: Trẻ ngại tiếp xúc
2. Về phía giáo viên:
 Việc tham gia luyện tập cùng trẻ đã làm tăng khả năng tập trung cho các 
giáo viên trong nhà trường. Ngoài ra, khi tham gia vào những tư thế hay các 
chuyển động cụ thể của yoga, cơ thể con người phát ra những tín hiệu thần kinh, 
 14/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
mang lại sự thư thái cho não bộ, đồng thời phá vỡ tất cả mọi rào cản tinh thần do 
áp lực hay stress gây ra.Câu lạc bộ đã nhận được sự quan tâm và thu hút của rất 
nhiều cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường cùng tham gia tập luyện vì vậy 
chất lượng cũng như độ chuyên nghiệp ngày một nâng cao.
 Như vậy, sức khỏe và tinh thần của tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong 
trường được cải thiện đáng kể, góp phần tạo dựng sức bật và độ dẻo dai cho mỗi 
thành viên trong trường.
 *Minh họa: Câu lạc bộ Yoga của trường.(Ảnh 29,30,31)
3. Đối với phụ huynh:
 Đặc biệt, đề tài này còn giúp các bậc phụ huynh vừa có thể chia sẻ những 
phút giây quý báu với con trẻ vừa rèn luyện sự dẻo dai và săn chắc cho cơ thể.
 Đa số phụ huynh của trường ủng hộ và tích cực tập luyện cùng con tại gia 
đình. Một số phụ huynh cảm thấy hứng thú và hiệu quả nên cho con cùng đi 
luyện tập tại trung tâm. Một số phụ huynh xin được tham gia câu lạc bộ yoga 
của trường, tạo sự gắn bó mật thiết giữa gia đình và nhà trường. Điều đó thực sự 
đã tạo niềm tin cho tôi đưa trẻ tiếp cận với những điều mới lạ, an toàn và hiệu 
quả.
II. Khuyến nghị
 Với những thành công đạt được ở sáng kiến kinh nghiệm này khi thử nghiệm 
tại trường, tôi mong muốn được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Ban giám 
hiệu nhà trường để SKKN của mình sẽ được nhân rộng và để có hiệu quả cao 
hơn. Điều đó sẽ giúp nhiều trẻ em trong trường mầm non được hưởng những lợi 
ích yoga mang lại, đó là một hình thức mới góp phần làm phong phú thêm cho 
học liệu giáo dục mầm non. Tôi cũng mong muốn rằng được tham quan, kiến 
tập thêm nhiều hoạt động phát triển trẻ theo phương pháp, hình thức mới để 
ngày càng hoàn thiện bản thân.
 Bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi không tránh khỏi những hạn chế. Do vậy, 
tôi mong muốn được sự đóng góp của Hội đồng thi đua nhà trường, Hội đồng thi 
đua Phòng giáo dục đào tạo cũng như chị em đồng nghiệp để sáng kiến kinh 
nghiệm của tôi hoàn thiện hơn. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn.
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh Cam Thượng, ngày 03 tháng 07 năm 2020 
nghiệm của mình tự viết, không sao Người viết
chép nội dung của người khác
 Giang Thị Nhẫn
 15/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 BẢNG TỔNG HỢP PHIẾU ĐIỀU TRA TRƯỚC
 KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI: LỚP MG 5TA4
 Tổng số trẻ 30 trẻ (16 trẻ nam, 14 trẻ nữ)
ST Họ và tên Nội dung khảo sát
 T Trẻ Trẻ Trẻ Trẻ Tâm lý Trẻ hay Trẻ Trẻ 
 lười tăng nhút chậm không mắc suy ngại 
 vận động nhát nói an bệnh hô dinh tiếp 
 động toàn hấp dưỡng xúc
 1 Trần Quốc An
 x
 2 Nguyễn Thành An x x
 3 Hoàng Bảo Ân x
 4 Nguyễn Việt Cường x x
 5 Đoàn Ngọc Duy x x
 6 Giang Thùy Dương x x x x
 7 Nguyễn Quang Huy x x
 8 Ng.Trần Gia Hưng x x
 9 Lã Minh Hòa x x x
10 Phan Thị Hoài Thương x x x
11 Hoàng Phương Giang x x
12 Quách Huy Khánh x x
13 Vũ Thùy Linh x x
14 Lê Phương Linh x x x x x x
15 Vũ Nhật Long x x x
16 Đặng Bá Ngọc x x
17 Nguyễn Ánh Ngọc x x
18 Vũ Như Ngọc x x
19 Nguyễn Khánh Lê x
20 Nguyễn Minh Quân x x x x
21 Hoàng Đức Tùng x x
22 Dương Minh Trí x x
23 Nguyễn Minh Vũ x x x
24 Quách Trung Thành x x x
25 Dương Hải Yến x x
26 Quách Bảo Yến x x
27 Phan Thu Thảo x x
28 Lã Bảo Phong x x x
29 Nguyễn Diệu Linh x
30 Phạm Anh Tú x x x x x x
 Kết quả tổng hợp chung
 1 .Tiêu chí 1: Trẻ lười vận động: 8 trẻ chiếm 27%
 2. Tiêu chí 2: Trẻ tăng động: 12 trẻ chiếm 40%
 3. Tiêu chí 3: Trẻ nhút nhát: 15 trẻ chiếm 50%
 16/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
 4. Tiêu chí 4: Trẻ chậm nói: 4 trẻ chiếm 13%
 5. Tiêu chí 5: Tâm lý không an toàn:6 trẻ chiếm 20%
 6. Tiêu chí 6: Trẻ hay mắc bệnh hô hấp:20 trẻ chiếm 67%
 7. Tiêu chí 7: Trẻ suy dinh dưỡng: 4 trẻ chiếm 13%
 8. Tiêu chí 8: Trẻ ngại tiếp xúc: 5 trẻ chiếm 17%
 BẢNG TỔNG HỢP PHIẾU ĐIỀU TRA TRƯỚC
 KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI: LỚP MG 5TA4
 Tổng số trẻ 30 trẻ (16 trẻ nam, 14 trẻ nữ)
ST Họ và tên Nội dung khảo sát
 T Trẻ Trẻ Trẻ Trẻ Tâm lý Trẻ hay Trẻ Trẻ 
 lười tăng nhút chậm không mắc suy ngại 
 vận động nhát nói an bệnh hô dinh tiếp 
 động toàn hấp dưỡng xúc
 1 Trần Quốc An
 x
 2 Nguyễn Thành An
 3 Hoàng Bảo Ân
 4 Nguyễn Việt Cường
 5 Đoàn Ngọc Duy x
 6 Giang Thùy Dương
 7 Nguyễn Quang Huy
 8 Ng.Trần Gia Hưng x
 9 Lã Minh Hòa
10 Phan Thị Hoài Thương x
11 Hoàng Phương Giang
12 Quách Huy Khánh
13 Vũ Thùy Linh
14 Lê Phương Linh x x x
15 Vũ Nhật Long
16 Đặng Bá Ngọc
17 Nguyễn Ánh Ngọc
18 Vũ Như Ngọc
19 Nguyễn Khánh Lê
20 Nguyễn Minh Quân
21 Hoàng Đức Tùng
22 Dương Minh Trí x
23 Nguyễn Minh Vũ
24 Quách Trung Thành
25 Dương Hải Yến x
 17/14 “Một số hình thức nâng cao chất lượng giáo dục thể chất thông qua việc cho 
 trẻ làm quen với yoga lứa tuổi mẫu giáo lớn”
26 Quách Bảo Yến x
27 Phan Thu Thảo
28 Lã Bảo Phong
29 Nguyễn Diệu Linh
30 Phạm Anh Tú x x
 Kết quả tổng hợp chung
 1 .Tiêu chí 1: Trẻ lười vận động: 1 trẻ chiếm 3,3%
 2. Tiêu chí 2: Trẻ tăng động: 2 trẻ chiếm 6,6%
 3. Tiêu chí 3: Trẻ nhút nhát: 1trẻ chiếm 3,3%
 4. Tiêu chí 4: Trẻ chậm nói: 0 trẻ chiếm 0%
 5. Tiêu chí 5: Tâm lý không an toàn:1trẻ chiếm 3,3%
 6. Tiêu chí 6: Trẻ hay mắc bệnh hô hấp:3 trẻ chiếm 10%
 7. Tiêu chí 7: Trẻ suy dinh dưỡng: 1 trẻ chiếm 3,3%
 8. Tiêu chí 8: Trẻ ngại tiếp xúc: 1 trẻ chiếm 3,3%
 18/14

File đính kèm:

  • docsang_kien_kinh_nghiem_mot_so_hinh_thuc_nang_cao_chat_luong_g.doc