SKKN Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong thời gian nghỉ dịch covid-19 - Quách Thị Thanh Huyền

 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN BA VÌ
 TRƯỜNG MẦM NON CAM THƯỢNG
 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ 4-5 TUỔI 
 TẠI NHÀ TRONG THỜI GIAN NGHỈ DỊCH COVID-19
 Tên tác giả: Quách Thị Thanh Huyền 
 Giáo viên: Lớp mẫu giáo nhỡ 4 -5 Tuổi
 NĂM HỌC 2021 - 2022
 1 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BA VÌ
 MÃ SKKN
 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ 
 4-5 tuổi tại nhà trong thời gian nghỉ dịch 
 Covid-19
 NĂM HỌC 2021 – 2022
 2 
3 MỤC LỤC
TT NỘI DUNG TRANG
 Phần 1. Đặt vấn đề 4
1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu 4
2 Mục đích nghiên cứu 5
3 Nội dung nghiên cứu 5
4 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu 6
5 Thành phần tham gia nghiên cứu 6
6 Phương pháp nghiên cứu 6
7 Kế hoạch nghiên cứu 6
 Phần 2. Giải quyết vấn đề 7
 Những biện pháp đổi mới hoặc cải tiến
1 Cơ sở lý luận 7
2 Cơ sở thực tiễn 7
3 Mô tả, phân tích các giải pháp hoặc cải tiến mới 9
 Phần 3. Kết luận và khuyến nghị 16
 Phần 4. Tài liệu tham khảo 18
 4 Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
 Như chúng ta đã biết Việt Nam là một quốc gia đang có nhiều đổi mới 
trong Giáo dục học đường, đặc biệt hơn nữa là các đột phá mới trong sử dụng 
CNTT đối với việc thiết kế giảng dạy và học tập, có thể đánh giá rằng trong 
những năm gần đây ngành Giáo dục của nước ta không ngừng học hỏi , không 
ngừng phát triển và đổi mới tiến bộ. Hiện nay các nhà giáo dục trên thế giới đã 
cùng tìm cách giáo dục để tạo cho trẻ năng lực tâm lý xã hội, nhằm ứng phó với 
những yêu cầu và thách thức cuộc sống hàng ngày đó là kỹ năng sống. Việc 
giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo 
dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này.
 Vì vậy trong những giai đoạn đầu tiên của cuộc đời, trẻ em nào cũng cần 
hình thành được một số kỹ năng, kỷ xảo, tri thức kinh nghiệm vững chắc và đầy 
đủ, cùng với một số thói quen đạo đức theo chuẩn mực của xã hội, đủ cho trẻ có 
thể cư xử trong cuộc sống hằng ngày, giao tiếp với mọi người và để người khác 
hiểu mình. Đặc biệt trẻ 4-5 tuổi rất hiếu động, hay bắt chước, làm theo, trẻ chưa 
hiểu rõ được hành động của mình đúng hay sai và như thế nào. Cho nên tôi luôn 
đặt ra câu hỏi cần cung cấp cho trẻ những gì và rèn cho trẻ những kỹ năng sống 
như thế nào để đạt được hiệu quả? 
 Do tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn ra rất căng thẳng và phức tạp 
, chính vì thế trẻ em đặc biệt là lứa tuổi mầm non phải nghỉ học ở nhà để phòng 
chống dịch bệnh nên việc dạy học trực tuyến tại các nhà trường không còn là 
điều xa lạ.Vì vậy việc phối kết hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc 
giáo dục trẻ tại nhà đặc biệt là kỹ năng sống là điều vô cùng quan trọng và cần 
thiết trong giai đoạn này . Bản than tôi là giáo viên Mầm non đang giảng dạy tại 
lớp Mẫu giáo Nhỡ 4TB2 một khối lớp được quan tâm hàng đầu bởi lẽ các con 
mới từ lớp mẫu giáo bé lên vẫn còn non nớt do vậy các kỹ năng sống của các 
con còn hạn chế nhiều. Nếu cứ dừng việc học tập trên lớp các em sẽ khó có 
những kỹ năng khi quay trở lại học. Hơn nữa sự chú ý của các con còn ít. Nắm 
được những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ cũng như tâm lý của phụ huynh, tôi 
thấy việc rèn kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi trong thời đại hiện nay là một điều 
hết sức quan trọng mà nhất là khi các em học tại nhà không được đến trường . 
Chính vì thế mà tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp dạy kỹ năng 
sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong thời gian nghỉ dịch Covid 19” Ở đề tài 
 5 này, tôi đưa ra một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà , đồng 
thời còn tư vấn cho phụ huynh một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ như 
thế nào là tốt nhất để các bậc phụ huynh cùng thực hiện phối hợp với cô giáo 
khi các con học tại nhà, nhằm hướng đến mục tiêu phát triển, nuôi dưỡng những 
giá trị sống, làm nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, 
giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên các lĩnh vực nền tảng: thể trạng, tâm hồn, trí 
tuệ và tinh thần và với mong muốn của bản thân là chia sẻ những kinh nghiệm 
của mình với các bạn đồng nghiệp.
2 .MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
 Đánh giá thực trạng dạy kỹ năng sống cho trẻ ở trường mầm 
non tôi nghiên cứu: “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà 
trong thời gian nghỉ dịch covid 19 ” nhằm phát huy nâng cao tính tích cực, năng 
động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động và mọi hoàn cảnh của trẻ 
nhằm củng cố, rèn luyện cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản thông qua các hoạt 
động học, chơi, hoạt động ăn, ngủ của trẻ nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả giáo 
dục trong nhà trường nói riêng và nâng cao chất lượng giáo dục trẻ tại nhà trong 
thời gian nghỉ dịch .Dạy trẻ một số kỹ năng: nhóm kỹ năng tự phục vụ, nhóm kĩ 
năng xã hội, nhóm kĩ năng giải quyết vấn đề. Nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong 
cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm từ đó giúp cho trẻ có 
được một số kỹ năng sống cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục kỹ 
năng cho trẻ tại nhà khi điều kiện không cho phép được đến trường, giúp trẻ phát 
triển toàn diện về các mặt như đức, trí, thể, mỹ.
3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu thực trạng việc dạy kỹ năng sống ở tại nhà thông qua lớp học tôi 
được phân công giảng dạy.
- Đề ra kế hoạch cho việc dạy kỹ năng sống tại nhà cho lớp học tôi được phân 
công giảng dạy.
- Tìm ra các giải pháp có thể dạy trẻ tiếp thu về các kỹ năng sống một cách hiệu 
quả nhất.
- Rút ra bài học kinh nghiệm sau khi triển khai thực hiện đề tài để có những kế 
hoạch giảng dạy cho các năm học tiếp theo và đề xuất kiến nghị với cấp trên để 
đầu tư về cơ sở vật chất và trang thiết bị giảng dạy được tối ưu hơn.
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
* Đối tượng nghiên cứu
- Căn cứ vào nội dung, yêu cầu của đề tài tôi chọn trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại lớp 4 
tuổi B2 trường mầm non Cam Thượng
* Phạm vi nghiên cứu
 6 - Thời gian nghiên cứu từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 4 năm 2022, trẻ lớp 4 
Tuổi B2 trường mầm non Cam Thượng
- Số trẻ là 24 cháu
* Thời gian nghiên cứu
- Thời gian từ tháng 9/2021 đến 04/2022 trong trường mầm non Cam Thượng
5 . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
4. Phương pháp phân tích sản phẩm
5. Phương pháp thống kê toán học
7. KẾ HOẠCH THƯC NGHIÊN CỨU
 STT Thời gian Nội dung công việc- kết quả cần đạt Ghi chú
 1 Tháng 9/2021 -Khảo sát thực trạng trước khi thực 
 hiện đề tài
 - Tổng hợp các dữ liệu thông tin,số liệu 
 trước khi tiến hành nghiên cứu
 2 Tháng 10/2021 -Hoàn thiện bản thảo đề cương ý tưởng 
 đề tài
 3 Tháng11/2021 -Tiến hành thực hiện đề tài một số biện 
 đến tháng 4/2022 pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi 
 tại nhà 
 4 Tháng 4/2022 -Hoàn thiện đề tài,viết báo cáo thu 
 hoạch sau khi thực hiện đề tài
 PHẦN II- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
 Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non là dạy cho trẻ những kỹ năng cần có, 
những hành vi lành mạnh để trẻ có thể đối mặt với thử thách của cuộc sống hàng 
ngày.
 Tuy nhiên, giáo dục kỹ năng sống không hề dễ chút nào, vì nó nằm ngoài 
suy nghĩ và thói quen của ta từ trước đến nay. Việc đầu tiên là ta tin vào khả năng 
của trẻ để suy nghĩ và có hành động đúng. Người lớn không nên áp đặt ý kiến của 
 7 mình mà cần khơi dậy tiềm năng trẻ, hỗ trợ sự phát triển tiềm năng này bằng thái 
độ thông cảm và tôn trọng. Lòng tin của trẻ sẽ lớn rất nhanh nếu người lớn nhìn 
chúng bằng con mắt mới và sáng tạo, đồng thời với thái độ kiên nhẫn. Do dó giáo 
dục kỹ năng sống chỉ thành công với nhà giáo dục “ kiểu mới” khác với người 
thầy mệnh lệnh, bao cấp, suy nghĩ và hành động thay thế trẻ.
 Để giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ đòi hỏi mỗi một giáo viên phải suy 
nghĩ sáng tạo trong việc lựa chon nội dung, phương pháp dạy học theo chương 
trình giáo dục mầm non mới. Đặc biệt chú trọng phát triển năng lực cá nhân của 
trẻ. Lấy trẻ và năng lực cá nhân của trẻ làm trung tâm.
 Đối với trẻ 4-5 tuổi nhóm kỹ năng hết sức đơn giản gần gũi với trẻ như: Sự 
hợp tác, tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp kỹ 
năng nhận thức về bản thân; kỹ năng quản lý cảm xúc; kỹ năng giao tiếp và quan 
hệ xã hội; kỹ năng học tập; kỹ năng tương tác; kỹ năng học hỏi; kỹ năng đối xử 
tốt vớingười khác; kỹ năng giải quyết bất đồng; kỹ năng xin lỗi khi làm sai; kỹ 
năng thể hiện lòng tốt và giúp đỡ người khác khi có thể;dạy trẻ suy nghĩ và nhìn 
về các mặt tích cực của cuộc sống; kỹ năng giữ gìn và vệ sinh cơ thể; Dạy trẻ biết 
yêu thương vô điều kiện....Từ những nội dung trên mà chương trình giáo dục 
mầm non đã đưa ra các nội dung đơn giản và hết sức gần gũi với trẻ như: Dạy trẻ 
có kỹ năng hợp tác với mọi người; nhận và hoàn thành nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng 
tự phục vụ; kỹ năng kiểm soát cảm xúc....Các kỹ năng này không tách rời nhau 
mà chúng có liên quan chặt chẽ với nhau được thể hiện đan xen lẫn nhau, có thể 
thực hành trong bất cứ tình huống xảy ra hàng ngày của trẻ, trẻ nhận thức được 
các kỹ năng sống tốt sẽ giúp trẻ hoàn thiện về nhân cách và phát triển một cách 
toàn diện.
2- CƠ SỞ THỰC TIỄN
a, Thực trạng trước khi thực hiện
 Tình hình dịch bệnh phức tạp và kéo dài đã hơn 10 tháng nay mà trẻ mầm 
non là lứa tuổi đang trong giai đoạn hình thành và phát triển nhân cách, trẻ còn 
non nớt về thể chẩt và tình cảm, trí tuệ. Trẻ phải học mọi thứ từ cuộc sống đa 
dạng, sinh động, nhiều điều xung quanh để phát triển. Vì vậy giáo dục kỹ năng 
sống cho trẻ để giúp trẻ thích nghi, hòa nhập ứng phó với cuộc sống hằng ngày 
đồng thời giúp trẻ định hướng đúng đắn để phát triển nhân cách toàn diện là vấn 
đề phải được quan tâm hàng đầu. Trên thực tế, đối với trẻ mầm non, giáo dục kỹ 
năng tự phục vụ không phải là công việc quá to tát mà chỉ là những thao tác đơn 
giản như: Tự chơi, tự ăn uống, dọn phòng của mình, tự thay đồ, biết tự vệ sinh cá 
nhân. Ngoài ra trẻ còn phải biết xếp đồ dùng cá nhân ngay ngắn, chơi xong biết 
thu dọn đồ chơi và cất vào đúng nơi quy định
 Tuy nhiên, hiện nay việc rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ đã được chú trọng. 
Việc lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống để vận dụng vào thực tế vẫn chưa 
thực sự hiệu quả như tổ chức còn áp đặt, nặng nề, mang tính hình thức. Chưa đi 
sâu vào nội dung trọng tâm cả việc dạy các kỹ năng sống cho trẻ.
 8 Năm học 2021- 2022, tôi được Ban giám hiệu nhà trường giao cho giảng 
dạy lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B2. Lớp tôi có 24 cháu, trong quá trình dạy trẻ tôi gặp 
những thuận lợi và khó khăn sau :
b, Thuận lợi:
 - Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo Huyện Ba Vì cùng với sự 
quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã thường xuyên quan tâm bồi dưỡng và 
nâng cao, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên.
 - Bản thân là một giáo viên mầm non tôi nắm vững chuyên môn, luôn nhiệt 
tình, yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề, ham học hỏi nâng cao chuyên môn 
nghiệp vụ. Giáo viên ở lớp phối kết hợp thống nhất phương pháp, biện pháp dạy 
trẻ. Có 3 giáo viên / nhóm lớp các giáo viên đạt trên chuẩn.
 - Là giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy, nắm được tâm sinh lý 
của trẻ và những thói quen của trẻ hàng ngày.
 - Phụ huynh tin tưởng và hợp tác với cô giáo để cho trẻ tham gia vào các 
hoạt động thông qua những video mà giáo viên gửi . 
 - Đa số trẻ đều được học qua lớp nhà trẻ nên trẻ cũng có một số thói quen , 
kỹ năng tốt như: Ngồi đúng chỗ, biết tự đi vệ sinh...
c, Khó khăn:
 - Nhiều phụ huynh chưa hiểu và quan tâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ 
năng sống cho trẻ, còn làm giúp trẻ như: xúc cơm, cất đồ chơi cho trẻ ...
 - Các con phải ở nhà học thông qua video cô giáo gửi nên vẫn còn hạn chế 
về tính thực tế cũng như chưa được sự sát sao kèm cặp của cô giáo , một số phụ 
huynh còn bận làm nên chưa thể rèn các con chu đáo.
 d, Khảo sát số liệu trước khi thực hiện đề tài.
 Qua điều tra thực tế về vốn kỹ năng sống của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận thấy 
kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:
 Nội dung khảo sát Tổng số trẻ Đầu năm
 Đạt
 Số lượng Tỷ lệ %
 1.Kỹ năng giao tiếp,chào hỏi 24 12 50%
 2. Kỹ năng Thích nghi 24 11 46%
 3. Kỹ năng nhận thức 24 11 46%
 4.Kỹ năng tự phục vụ 24 13 54,1%
 5.Kỹ năng tự bảo vệ 24 11 46%
 6.Kỹ năng giải quyết vấn đề 24 10 41,6%
 Từ những tình hình và số liệu trên cho thấy kỹ năng sống và việc thực hiện 
kỹ năng sống của trẻ là rất thấp. Vì vậy mà tôi đã mạnh dạn tìm cách trang bị, các 
kiến thức về kỹ năng sống và bền bỉ tận tâm rèn luyện những kỹ năng sống cơ 
bản nhất cho trẻ lớp tôi thông qua đề tài “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống 
cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong thời gian nghỉ dịch covid 19”.
 9 3. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
 Biện pháp 1: Phối kết hợp với phụ huynh dạy trẻ học tại nhà qua các 
video 
 Để việc học tập của trẻ không bị gián đoạn , tôi phối kết hợp với phụ huynh 
giáo dục trẻ thông qua các video giáo dục , để làm được điều đó tôi đã tiến hành 
nghiên cứu và đưa ra :
 + Lựa chọn những nội dung để quay video phù hợp với lứa tuổi .
Nội dung các bài học do ban giám hiệu, tổ chuyên môn của nhà trường xây dựng 
và đưa ra theo hướng ngắn gọn , xúc tích , dễ hiểu , giúp trẻ củng cố được các kỹ 
năng và theo đúng chương trình của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đề ra . Hình thức 
này giúp cho trẻ có được sự tương tác với giáo viên rèn nề nếp và hình thành thói 
quen tự học, thích nghi với sự thay đổi trong cuộc sống. Bên cạn đó đây cũng là 
một xu hướng mới cho trẻ làm quen tiếp cận và thực hành với kỹ năng sủ dụng 
công nghệ thông tin.
 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là dễ nhớ nhưng lại mau quên, chính 
vì vậy các video thường dài chỉ khoảng từ 5-7 phút. Mục tiêu của mỗi buổi học 
là cho trẻ cảm thấy vui vẻ thoải mái. Nội dung bài học phù hợp với lứa tuổi nhẹ 
nhàng mà vẫn cung cấp đầy đủ kiến thức cho trẻ.
 Các hoạt động được hướng đến đảm bảo đầy đủ 4 yếu tố: Theo khung 
chương trình của Bộ giáo dục, có tính khoa học, có tính thực tiễn và tính giáo dục 
cao. Qua các video giáo viên giúp trẻ rèn luyện được các mặt như phát triển nhận 
thức, thẩm mỹ và nhất là rèn kỹ năng cho trẻ .
 Khi triển khai thực hiện , những video giáo dục do chính tôi thực hiện đã 
đón nhận được sự đồng tình ủng hộ của Quý phụ huynh. Ngoài các kiến thức cơ 
bản giáo viên thiết kế các hoạt động dưới dạng trò chơi vui vẻ, hấp dẫn, đan xen 
để tránh sự nhàm chán để trẻ “ học thông qua chơi”.
 + Sưu tầm các video bổ ích về rèn kỹ năng sống cho trẻ tại nhà cho phụ 
huynh .
 Ngoài việc tự “sản xuất” các video về các kỹ năng sống thì tôi còn tích cực 
sưu tầm các video bài học câu chuyện rèn kỹ năng sống cho trẻ như : biết giữ lời 
hứa , lịch sự khi sang nhà người khác , kỹ năng cất dọn đồ chơi khi chơi xong 
 Hay một vài video hướng dẫn phụ huynh chơi những trò chơi đơn giản 
cùng con ngay tại nhà mình nhằm phát triển vận động ,ngôn ngữ cho trẻ như : 
năm con cua đá , những chú chim sâu 
 Những video chất lượng đã và đang góp phần tích cực trong việc giáo dục 
lối sống lành mạnh , kỹ năng cần thiết cho trẻ khi nghỉ dịch ở nhà.
 10 Hình 1 : Giáo viên dạy trẻ kỹ năng sống thông qua video
 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch, xác định mục tiêu nâng cao chất lượng 
về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
 Việc xây dựng kế hoạch là việc làm quan trong trong mỗi lớp. Để nâng cao 
được chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thì cần phải có kế hoạch cụ thể, 
rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện.
 Căn cứ vào nhiệm vụ trọng tâm của ngành học trong năm 2021- 2022 theo 
sự chỉ đạo của cấp trên, ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch, xác định 
mục tiêu nâng cao chất lượng về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một cách toàn 
diện nhất
Ví dụ: Ở kỹ năng tự bảo vệ bản thân tôi lên kế hoạch trong các tháng như sau:
 Tháng Kỹ năng cần có
 9 - Kĩ năng che miệng khi ho , hắt hơi , ngáp
 10 - Phép lịch sự khi ăn uống 
 - Bỏ rác đúng nơi quy định 
 - Không chơi với vật có thể gây nguy hiểm 
 11 - Nói lời cảm ơn xin lỗi 
 - Gấp quần áo 
 12 - Rèn kỹ năng không chơi ở những nơi nguy hiểm 
 - Kỹ năng vắt nước cam 
 - Kỹ năng phòng tránh điện giật 
 1 - Rèn kỹ năng dạy trẻ mặc áo khoác 
 - Rèn kỹ năng mạnh dạn tự tin nơi đông người 
 2 Rèn kỹ năng : Nhận biết một số ký hiệu thông thường : nhà wc , cầm 
 lửa , nơi nguy hiểm ...
 - Lịch sự khi đến nhà người khác 
 3 - Biết kêu cứu chạy khỏi nơi nguy hiểm
 11 4 -
 Thông qua bảng kế hoạch xây dựng các nội dung giáo dục kĩ năng sống 
cho trẻ, tôi đã đưa ra một số kỹ năng cần thiết để giáo dục trẻ trong những hoạt 
động cụ thể giúp trẻ nhận thức sâu sắc hơn vấn đề, và hình thành kỹ năng ứng 
phó khi gặp vấn đề nguy hiểm trong quá trình sống của trẻ, các nội dụng được 
cụ thể hóa, không chồng chéo và được tích hợp vào từng chủ đề quen thuộc 
xuyên suốt cả năm học. Điều này giúp tôi dễ dàng trong việc lên kế hoạch năm 
học, kế hoạch giáo dục tháng, tuần, kế hoạch ngày và thực hiện giáo dục trẻ một 
cách có hiệu quả nhất.
Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động hằng ngày của trẻ 
tại gia đình 
 Dạy cho trẻ ý thức tự cất đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp lúc khi chơi ở nhà 
hoặc sang nhà người khác chơi .Khi sang nhà người khác chơi hoặc khi có khách 
đến nhà mình thì các con phải giữ phép lịch sự đầu tiên đó là lễ phép chào hỏi 
người lớn. Tôi phối hớp với phụ huynh để xem trẻ có thực hiện đúng không, xem 
bạn nào thực hiện chưa đạt, cuối tuần sẽ đành giá và nêu gương bạn thực hiện tốt, 
đồng thời cũng khích lệ động viên cá nhân có cố gắng. Sau đó tôi có thể đưa ra 
hình thức khen thưởng khác (phiếu khen online, thưởng sticker ) để trẻ thực 
hiện tốt hơn. Từ đó việc cất đồ dùng , phép lịch sự khi sang nhà người khác không 
còn là "hành động" mà trở thành" ý thức”, trẻ tự thực hiện không cần phải đợi 
nhắc nhở hay kiểm tra.
 Tôi trò chuyện với trẻ, giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự cất giầy 
dép, đồ chơi đúng nơi quy định ngoài ra tôi còn dạy trẻ biết chào hỏi, biết nói lời 
xin lỗi, biết nói cảm ơn, không nói leo khi người khác nói, không tự tiện lấy đồ 
và sử dụng đồ của người khác 
 *Trong giờ vệ sinh: Tôi hướng dẫn trẻ các kỹ năng tự phục vụ khi ở nhà 
như: Rửa mặt, rửa tay bằng xà phòng tôi dạy trẻ cách rửa tay 6 bước, cách trải 
tóc, cách gấp quần áo và đi vệ sinh đúng nơi quy định.
 Hình ảnh 2: Trẻ rửa tay theo 6 bước bằng xà phòng 
 *Trong giờ ăn: Dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống qua đó 
dạy trẻ những kỹ năng tự lao động phục vụ, rèn tính tự lập như biết tự đi lấy bát 
thìa theo số lượng thành viên của nhà mình khi ăn, biết ăn uống lịch sự, không 
nói chuyện trong khi ăn, và chỉ ăn uống tại bàn ăn của nhà mình, biết cách sử 
dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, biết ăn hết xuất, 
không làm rơi vãi khi ăn, khi ăn nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng 
khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, biết tự dọn, cất bát thìa đúng nơi, biết giúp 
người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn không làm ảnh hưởng đến người khác 
 Hình ảnh 3: Trẻ ngồi ăn ngay ngắn
 12 -Tôi tư vấn cho phụ huynh trước khi ăn để trẻ chuẩn bị giờ ăn cùng bố mẹ 
như: Trẻ chuẩn bị bát đũa , đồ dùng bàn ăn, nhặt rau giúp bố mẹ ,vắt nước cam 
 Ngoài ra khi chuẩn bị bữa ăn Bố mẹ trò chuyện với con về những món ăn 
ngày hôm nay và các chất dinh dưỡng trong món ăn đó để kích thích trẻ.
 Hình 4 : trẻ nhặt rau cùng mẹ 
 *Trong giờ ngủ: Tôi hướng dẫn trẻ khi ở nhà khi đến giờ ngủ tự chuẩn bị 
phòng ngủ của mình xếp gối, thay quần áo ngủ , vệ sinh cá nhân trước khi lên 
giường đi ngủ Từ đó sẽ hình thành thói quen và tính tự giác, sự hợp tác và chia 
sẻ trong trẻ. 
 Hình 5: Trẻ tự vệ sinh cá nhân, sắp xếp giường ngủ chuẩn bị ngủ
 -Tôi hình thành cho trẻ kỹ năng hợp tác, kỹ năng khám phá, kỹ năng lao 
 động, kỹ năng tò mò ham học hỏi.Tôi hướng dẫn cho trẻ tự chăm sóc khu 
vực ban công hoặc sân vườn nhà mình cho trẻ nhổ cỏ ở vườn hay các bồn cây 
trong nhà, trẻ rất hăng say lao động, nhiều trẻ do tính tò mò đã đặt ra các câu hỏi 
thật hồn nhiên như: ba mẹ ơi sao không để cỏ mọc cho đẹp ạ? Hay bố mẹ ơi sao 
cây cỏ không trồng mà nó lại mọc được thế 
 • Biện pháp 4: Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt đông phân vai 
 với các thành viên trong gia đình 
 Ví dụ: ở nhà bố mẹ có thể phân vai chơi “Bán hàng” thông qua trò chơi 
này ngoài việc trẻ hiểu được công việc của người bán hàng và mua hàng trẻ còn 
phải biết thưa gửi lễ phép. Trò chơi này sẽ giúp trẻ hiểu hơn về giá trị của những 
thứ xung quanh, giúp trẻ gắn kết với bạn bè và trở nên hòa đồng hơn. Giai đoạn 
đầu trẻ còn chưa mạnh dạn trong khi chơi, bố mẹ nhập vai làm người bán hàng 
khi trẻ mua hàng bố mẹ chủ động hỏi trẻ “Bác ơi bác mua thứ gì nào?” Trẻ nói 
mua rau.lúc này bố mẹ phải sửa ngay cho trẻ, khi mua hàng con phải hỏi bác ơi 
bao nhiêu tiền một mớ rau, bán cho tôi một mớ ạ, nếu trẻ đã biết thưa gửi lễ phép 
thì bố mẹ khuyến khích thưởng cho trẻ một bông hoa vào bảng hoa mà bố mẹ tự 
chuẩn bị để thưởng cho con mỗi khi con làm những việc tốt. Với hình thức này 
các cháu rất thích.
 Bố mẹ cùng con chơi đóng vai Y tá – Bác sĩ:
Bác sĩ biết hỏi thăm bệnh nhân ân cần, “Cháu đau chỗ nào? Cháu có mệt lắm 
không? ...”
Y tá phát thuốc dặn dò bệnh nhân uống thuốc.
Bệnh nhân nhận thuốc bằng hai tay và nói lời cảm ơn với bác sĩ, y tá.
 13 Qua hoạt động này trẻ dần dần được rèn kỹ năng giao tiếp, ứng xử, chào 
hỏi mạnh dạn hơn đối với mọi người, thậm chí hình thành ước mơ cho tương lai 
sau này
 Gần gũi nhất là chơi trò chơi “ Mẹ con” .Ở trò chơi này các bé sẽ giả vờ 
là mẹ cho con ăn, hát ru cho con ngủ, đi chợ mua đồ nấu cho con ăn Điều này 
khiến các bé yêu mẹ hơn, gắn kết tình cảm gia đình, nhận thức sâu sắc hơn về 
mái ấm gia đình
 Hình ảnh 6: Trẻ chơi trò “mẹ con” 
 * Biện pháp 5: Giáo dục kỹ năng sống qua hoạt động ngoài trời, dạo chơi quanh 
khu phố nhà mình.
 Hoạt động ngoài trời là cơ hội để trẻ được trải nghiệm, trẻ được tiếp xúc 
trực tiếp với thiên nhiên thời gian trẻ được ra ngoài hoạt động , đi dạo , thể dục 
phụ huynh có thể lồng ghép tích hợp nhiều kỹ năng sống cần thiết. 
 Ví dụ: "Nhìn ngắm hoa đẹp" trẻ thể hiện cảm xúc vui vẻ, thoải mái, .
 Hình ảnh 7: Trẻ được bố mẹ cho đi trải nghiệm tại vườn hoa
 Ngoài ra tôi đưa kỹ năng sống tự tin: Một trong những kỹ năng đầu tiên 
mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là 
giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với 
những người khác. Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình 
huống ở mọi nơi.
 Ví dụ: Phụ huynh và trẻ cùng tham gia 1 trò chơi ngoài trời như đá bóng ở 
trò chơi này trẻ thực hiện đúng luật chơi. Luôn tự tin mình sẽ chiến thắng và phụ 
huynh tìm mọi cách động viên khích lệ trẻ cố gắng có ý chí vươn lên.
* Biện pháp 6: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các tình huống xảy 
ra hằng ngày
 - Đối với trẻ mầm non, rèn kỹ năng sống xảy ra hàng ngày cho trẻ là rèn 
luyện kỹ năng ứng sử hợp lý các tình huống có thể xảy ra. Một trong những kỹ 
năng đó là kỹ năng phòng chống tai nạn biết tự bảo vệ mình vô cùng cần thiết
 -Khi đưa đưa ra những nội dung phù hợp với trẻ thì việc lựa chọn phương 
pháp để truyền đạt đến trẻ đạt hiệu quả tối ưu cũng rất quan trọng. Xuất phát từ 
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là tư duy trực quan hình tượng,những kiến 
thức giáo dục phải cụ thể gần gũi dễ hiểu đối với trẻ. Các tình huống được xây 
dựng trong các tháng cụ thể như sau:
 Nội dung tình huống Cách giải quyết của trẻ Cách giáo dục của cô
 14 Tình huống: nếu đi ra nơi - Nói với bố mẹ nhu cầu -Giáo dục trẻ nhận biết 
 công cộng mà buồn vệ muốn đi vệ sinh của mình. được một số ký hiệu 
 sinh con sẽ làm gì ? -Tìm nơi có kỹ hiệu WC thông thường như : WC , 
 vứt rác đúng nơi quy 
 định ...
 Tình huống: Gia đình tổ -Hỏi cách chơi - giáo dục trẻ mạnh dạn 
 chức 1 cuộc thi tài năng - Suy nghĩ xen sẽ thể hiện tự tin nơi đông người
 giữa cac thành viên trong khả năng gì ? ví dụ như : 
 gia đình. hát , múa , vẽ ...
 Tình huống: Nếu là người - Nhận quà từ người lạ -Giáo dục trẻ tuyệt đối 
 không quen biết cho quà -Không nhận quà của người không được nhận quà 
 con sẽ làm gì? lạ của người lạ
 Tình huống: Nếu thấy -Chạy ra khỏi nhà -Giáo dục trẻ biết kêu 
 khói và cháy con sẽ làm Thông báo cho mọi người cứu và chạy khỏi nơi 
 gì? nguy hiểm 
 Tình huống: Nếu con ở -mở cửa hoạc không mở -Giáo dục trẻ tuyệt đối 
 nhà một mình có người lạ cửa cho người lạ vào không cho người lạ vào 
 đến con có mở cửa không -gọi điện cho bố me nhà và gọi điện cho bố 
 con sẽ làm gì? mẹ
 Tình huống: Bạn đến nhà -Cứ chơi với bạn -Giáo dục trẻ phép lịch 
 chơi nhưng không chào -không làm gì cả sự khi đến nhà người 
 hỏi người khác , không khác chơi
 cất dép ở ngoài ?
 Tình huống: Con nghịch -Ngồi khóc thậ to -Giáo dục trẻ tuyệt đối 
 bếp ga không may bị -Gọi người lớn đến không được nghịch 
 bỏng con sẽ làm gì? bếp.tránh xa và ngâm 
 nước mát
 Tình huống: Nếu bị xâm -Không làm gì -Giáo dục trẻ tuyệt đối 
 hại thân thể con sẽ làm -Chạy ngay đi mách bố mẹ không cho ai đụng vào 
 gì? - Hét to mọi người giúp vùng kín,có thể bỏ chạy 
 gọi người giúp
 Tình huống: Khi bị lạc -Khóc gọi mẹ thật to -Giáo dục trẻ bình 
 mẹ trong siêu thị con sẽ - Đi tìm mẹ tĩnh,không khóc và tìm 
 làm gì? -Nhờ bảo vệ tìm mẹ người giúp đỡ
 Hình ảnh 8: Gia đình tổ chức 1 cuộc thi tài năng giữa cac thành viên 
trong gia đình.
 - Dựa vào các tình huống giả định có thể sảy ra hàng ngày tôi kết hợp với 
phụ huynh hoặc thông qua các hính ảnh video trên mạng cho trẻ xem và hỏi trẻ 
hướng giải quyết rồi rút ra bài học cùng với trẻ.
Ví dụ: Khi con bị ho hắt hơi con sẽ làm gì? Tôi quay lại cảnh đó và tạo thành 1 
video gửi cho phụ huynh và khi phụ huynh cho trẻ xem thì sẽ hỏi trẻ làm gì khi 
 15 gặp tình huống này ?Sau đó tôi cho trẻ xem video cách giải quyết của cô xem có 
giống với hướng giải quyết của trẻ không .Khi bị ho hắt hơi các con phải dùng 
tay che miệng lại để giữ gin vệ sinh , sau khi che miệng xong thì đi rửa lại tay 
bằng xà phòng .
 Biện pháp 8: Tuyên truyền, phối kết hợp với các bậc phụ huynh cùng giáo 
dục kỹ năng sống cho trẻ.
 Nhận thức được tầm quan trọng của biện pháp này, ngay từ đầu năm học 
trong buổi họp phụ huynh qua zoom giáo viên trong lớp đã chân tình cởi mở trao 
đổi nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để phụ huynh hiểu và thống nhất biện 
pháp phối hợp cùng giáo viên thực hiện. Tôi đã nhấn mạnh để phụ huynh hiểu 
rằng đây là một quá trình lâu dài và đòi hỏi việc giáo dục rèn luyện phải được 
thực hiện ở cả nhà trường và gia đình thì mới có hiệu quả cao, nhất là đối với tình 
hình dịch bệnh như hiện nay trẻ chủ yếu học thông qua video và có sự giám sát 
hướng dẫn của phụ huynh là chính vì vậy phụ huynh cần sát sao đối với trẻ và 
trao đổi thường xuyên với giáo viên của lớp. Chính vì vậy tôi cũng mạnh dạn đề 
nghị phụ huynh thường xuyên trao đổi với cô, gần gũi với trẻ để tìm hiểu các nội 
dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ . Đồng thời phối hợp giáo dục rèn luyện cho 
trẻ ở nhà và phản ánh kết quả qua lại kể cả hai phía đều biết được tình cảm của 
trẻ. Khuyến khích phụ huynh ở nhà việc gì trẻ tự làm được để trẻ làm tuyệt đối 
không làm hộ trẻ.
 Hình 9: Họp phụ huynh học sinh đầu năm
 Ví dụ: Khi dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ ở các lớp dưới như: Tự đi và tháo 
giày dép, gấp quần áo, giáo viên cũng trao đổi để phụ huynh rèn trẻ tự làm các 
công việc tự phục bản thân ở nhà mình như: Tự đánh răng, rửa mặt, lấy quần áo 
mặc, đi giầy dép, đi tất, tự xúc ăn 
Hình 10: Giáo viên dạy trẻ kỹ năng tự đánh răng đúng cách
 III. Kết quả sau khi thực hiện đề tài:
 Qua một năm học thực hiện đề tài “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống 
cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong khi nghỉ dịch covid-19 ” đã đạt được hiệu cao. Đặc 
biệt trẻ được trải nghiệm học tập và lĩnh hội,tiếp thu các kỹ năng sống cần thiết 
đối với trẻ.
 BẢNG THỐNG KÊ KHẢO SÁT SO SÁNH
 KẾT QUẢ TRƯỚC VÀ SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Thời gian khảo sát: ( Tháng 9/2021 )
Kết quả khảo sát trước và sau khi thực hiện đề tài khi thực hiện như sau:
 Nội dung khảo sát Tổng số trẻ Đầu năm Cuối năm
 Đạt Đạt
 16 Số Tỷ Số Tỷ 
 lượng lệ % lượng lệ %
 1. Kỹ năng giao tiếp,chào hỏi 24 12 50% 21 87,5%
 2. Kỹ năng thích nghi 24 11 46% 23 95.8%
 3. Kỹ năng nhận thức 24 11 46% 22 91.6%
 4. Kỹ năng tự phục vụ 24 13 541% 22 91.6%
 5. kỹ năng tự bảo vệ 24 11 46% 20 83,3%
 6. Kỹ năng giải quyết vấn đề 24 10 41,6% 20 83.3%
 Như vậy, qua một năm đi sâu và thực hiện nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm 
của bản thân, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ đã giúp tôi đạt được một số 
kết quả và tiến hành đề tài “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi 
tại nhà trong thời gian nghi dịch Covid 19” Tôi đã tìm ra những biện pháp tích 
cực phù hợp để nâng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ và điều đó đã cho được 
những kết quả sau: 
 1.Về phía giáo viên.
- Tự tin, sáng tạo hơn trong việc dạy kỹ năng sống cho trẻ.
- Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, tạo uy tín tiềm năng đối với phụ huynh và với 
trẻ, được phụ huynh tín nhiệm.
- Mạnh dạn giám nghĩ, giám làm, khắc phục mọi khó khăn để giúp trẻ có được 
những kỹ năng sống ngay từ khi còn nhỏ.
- Ứng dụng các công nghệ thông tin , khả năng biên tập video của mình để mang 
đến cho trẻ và phụ huynh những video học tập bổ ích nhất , dễ hiểu nhất.
 2. Đối với phụ huynh:
- Cha mẹ luôn coi trọng việc dạy con mình các kỹ năng sống, để trẻ có thể học 
tập và lao động tốt giúp cho nhân cách trẻ được hình thành một cách toàn diện
- Giao tiếp giữa cha mẹ và con cái đã gần gũi thường xuyên chia sẻ với con hơn, 
ít la mắng trẻ, phân việc cho trẻ, hướng dẫn trẻ tự làm những công việc phục vụ 
bản thân như: Trẻ tự làm vệ sinh cá nhân , giúp đỡ bố mẹ những việc nhỏ ...
 3. Về phía trẻ.
- Trẻ ở nhà cũng học được những kỹ năng sống cần thiết khi mà các con phải nghỉ 
học ở nhà để phòng chống dịch covid-19, trẻ học được nhiều kỹ năng cho bản 
thân ít gặp khó khăn và chuẩn bi được tâm thế sẵn sàng khi được quay trở lại 
trường học , có những kỹ năng cơ bản khi đến lớp, có kỹ năng lao động tự phục 
vụ, sắp xếp bàn ăn, tự chuẩn bị khăn và số lượng bát trong nhóm...Biết trải bạt, 
kê bàn, trải chiếu, gấp chăn..
 PHẦN VI. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
 - Đề tài: “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong 
thời gian nghỉ dịch covid-19 ” được thực hiện lớp mà tôi được phân công giảng 
dạy năm học 2021- 2022 với những hiệu quả đạt được, tôi tự thấy là có thể vận 
 17 dụng những biện pháp này để thực hiện đối với các lớp trong trường mầm non 
hiện tôi đang công tác. Để thực hiện tốt nhất đề tài này thì yếu tố quan trọng là:
- Giáo viên, phụ huynh phải có nhận thức đầy đủ và đúng đắn về tầm quan trọng 
của việc dạy và rèn kỹ năng sống cho trẻ. 
- Phải xem xét lựa chọn mục tiêu thực hiện, ưu tiên phù hợp đáp ứng yêu cầu 
chung. 
 - Tuyên truyền rộng khắp đến các phụ huynh về tầm quan trọng của việc dạy các 
kỹ năng sống cho trẻ..
 2. KHUYẾN NGHỊ
 * Đối với ban giám hiệu 
- Tổ chức cho trẻ các hội thi tìm hiểu về các kỹ năng sống trong trường 
- Tạo điều kiện cho giáo viên được học tập nâng cao công nghệ thông tin phục vụ 
cho việc dạy học sau này tại trường cũng như việc dạy học thông qua video trong 
thời gian đang nghỉ dịch tại nhà.
* Đối với giáo viên
- Cần nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, nội dung chương trình, phương 
pháp và hình thức tổ chức từ đó biên tập các hoạt động , video phù hợp, hứng thú 
mang lại chất lượng cho việc giáo dục trẻ.
- Không ngừng học hỏi tìm tòi sáng tạo để tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ 
ngày càng phong phú, sinh động, lôi cuốn trẻ.
 Trên đây là đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp dạy kỹ năng 
sống cho trẻ 4-5 tuổi tại nhà trong thời gian nghỉ dịch covid-19 ”đã áp dụng 
thực hiện trong đơn vị lớp tôi. Kính mong các cấp lãnh đạo và các ban đồng 
nghiệp đóng góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn! 
 Cam Thượng, ngày 01 tháng 4 năm 2022
 Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình 
 viết. Không sao chép nội dung của người 
 khác.
 NGƯỜI VIẾT
 Quách Thị Thanh Huyền
 18 Hình 1 : Giáo viên dạy trẻ kỹ năng sống thông qua video
 19 Hình ảnh 2: : Trẻ rửa tay theo 6 bước bằng xà phòng
 20